Monografie poświęcone konkretnym jednostkom pływającym często wpadają w pułapkę nadmiernego schematyzmu - od suchych tabel taktyczno-technicznych przechodzą do pobieżnego opisu szlaku bojowego. Praca rosyjskiego historyka marynarki, Siergieja Jewgienjewicza Winogradowa zatytułowana oryginalnie "Линейный корабль »Слава«” i wydana w ramach cenionej serii "Morskaja Kampanija” (Морская кампания, nr 8/2007), stanowi jednak chlubny wyjątek. Autor podjął się zadania trudnego: zanalizowania losów ostatniego, piątego pancernika typu "BORODINO", który jako jedyny uniknął katastrofalnej dla rosyjskiej floty bitwy pod Cuszimą, by dekadę później stać się legendą obrony Zatoki Ryskiej. Winogradow stworzył dzieło, które spójnie łączy niemal inżynieryjną precyzję opisu konstrukcji z dynamiczną, krytyczną narracją historyczną.
Niewątpliwym atutem publikacji jest jej struktura merytoryczna, w której autor świadomie rezygnuje z powielania powszechnie znanych faktów na rzecz pogłębionej analizy mikrohistorycznej. Zamiast opisywać genezę całego typu "BORODINO" - co Winogradow słusznie uznaje za temat wyczerpany w literaturze przedmiotu - koncentruje się na specyfice samego pancernika "SŁAWA”. Czytelnik otrzymuje rzetelne, krytyczne spojrzenie na proces budowy jednostki w Zakładach Bałtyckich w Petersburgu oraz jej modernizacje. Wartościowe pod względem poznawczym są fragmenty poświęcone uzbrojeniu i opancerzeniu, gdzie autor nie tylko podaje surowe liczby w milimetrach i calach, ale przede wszystkim ocenia sprawność bojową systemów artyleryjskich w realiach I wojny światowej. To sprawia, że część techniczna książki nie nuży, lecz przygotowuje grunt pod zrozumienie późniejszych wydarzeń taktycznych.
Większość miejsca w tej skondensowanej monografii zajmuje jednak ocena operacyjna i opis służby bojowej pancernika w latach 1915-1917, co stanowi najsilniejszy punkt pracy. Winogradow z dużym wyczuciem dramaturgii, a jednocześnie bez zbędnego patosu, kreśli obraz pancernika jako kluczowego elementu rosyjskiej defensywy na Bałtyku. Autor unika pułapki bezrefleksyjnej hagiografii okrętu. Choć docenia determinację załogi i dowództwa, rzetelnie punktuje ograniczenia techniczne przestarzałego już wówczas pancernika generacji preddrednotów w starciu z nowoczesną Kaiserliche Marine. Opis słynnej bitwy w Cieśninie Moonzundzkiej z października 1917 roku, zakończonej samozatopieniem uszkodzonego okrętu, został przedstawiony z perspektywy analitycznej - jako logiczne następstwo przewagi technologicznej przeciwnika oraz rozkładu rewolucyjnego, jaki toczył wówczas rosyjską flotę.
W opiniach czytelników i ekspertów na forach oraz w portalach księgarskich (takich jak LiveLib czy Ozon) praca Winogradowa regularnie zbiera najwyższe noty, co potwierdza jej status pozycji fundamentalnej dla pasjonatów tematu. Recenzenci jednoznacznie chwalą autora za unikalny dobór materiału ikonograficznego. Książka jest nasycona rzadkimi, stuletnimi fotografiami oraz precyzyjnymi planami modelarskimi, które nie pełnią jedynie funkcji ozdobników, lecz stanowią integralną część narracji, pozwalając lepiej zrozumieć ewolucję architektoniczną okrętu. Pojawiające się w dyskusjach głosy krytyczne dotyczą w zasadzie wyłącznie ograniczeń objętościowych narzuconych przez format zeszytowy serii "Morska Kampanija”. Sam autor zresztą przyznaje we wstępie, że z powodu limitu stron musiał zrezygnować z szerszego omówienia projektów przezbrojenia jednostki z lat 1909-1913, co dla niektórych czytelników może stanowić pewien niedosyt.
Mimo tych drobnych, wydawniczych kompromisów, monografia Siergieja Winogradowa broni się jako dzieło dojrzałe i niezwykle wartościowe. Autor udowodnił, że o historii wojskowości można pisać w sposób rygorystyczny naukowo, a zarazem przystępny dla szerszego odbiorcy. Praca ta nie jest jedynie kronikarskim zapisem życia okrętu; to głębokie studium nad losem jednostki, która z racji opóźnień w budowie ocalała z jednej katastrofy wojennej, by w kolejnym konflikcie stać się symbolem niezłomności i ostatecznie zatonąć z podniesioną banderą. Dla każdego badacza dziejów Marynarki Wojennej Imperium Rosyjskiego oraz pasjonata zmagań na Bałtyku podczas Wielkiej Wojny, pozycja "Линейный корабль »Слава«” pozostaje lekturą obowiązkową, wyznaczającą wysokie standardy w segmencie literatury marynistycznej.
