"Prussian Cavalry of the Napoleonic Wars (2): 1807–15" autorstwa Petera Hofschröera, z ilustracjami Bryana Fostena, to tom numer 172 serii Osprey "Men-at-Arms", wydany w 1985 roku. Książka podejmuje temat o znaczeniu wykraczającym daleko poza jego pozorną szczupłość: odbudowę pruskiej kawalerii po katastrofie 1806–1807 roku i jej udział w kampaniach, które zadecydowały o losach napoleońskiej Europy. Paradoks, od którego można zacząć lekturę, jest zarazem kluczem do całego tomu: armia, której jazda doszczętnie rozpadła się po Jenie i Auerstädt, zdołała w ciągu kilku lat przekuć klęskę w instytucjonalne odrodzenie i wystawić formacje konne, które pod Lipskiem i Waterloo walczyły u boku zwycięskich koalicjantów.
Struktura tomu podąża za logiką reform i kampanii. Autor omawia proces gruntownej reorganizacji całej armii pruskiej, której kawaleria była integralną częścią, po rozczłonkowaniu Prus. W momencie mobilizacji w 1813 roku odtworzone i nieliczne oddziały jazdy uzupełniono formacjami ochotniczymi i milicyjnymi. Po pierwszej abdykacji Napoleona podjęto kolejną reorganizację, a fatalną kampanię 1815 roku kawaleria pruska stoczyła, będąc wciąż w jej toku. Hofschröer śledzi kolejne etapy tej ewolucji: narodziny nowej struktury organizacyjnej, zmiany w wyposażeniu i taktyce, a wreszcie bojowy chrzest w Wojnach Wyzwoleńczych i kulminację pod Ligny i Waterloo. Tom szczegółowo omawia historię, organizację, wyposażenie i mundury pruskiej kawalerii epoki napoleońskiej.
Pod względem merytorycznym tom wyróżnia się rzetelnością, której można oczekiwać od Hofschröera - uznanego eksperta w dziedzinie niemieckich kampanii wojen napoleońskich, a w szczególności armii pruskiej. Tekst jest zwięzły i dobrze zorientowany na czytelnika pragnącego szybko zrozumieć temat, choć recenzenci wskazują, że autor bywa nazbyt łaskawy dla Prusaków i poświęca zbyt mało miejsca zagadnieniom taktycznym. Osobny i frapujący wątek stanowi opis roli formacji nieregularnych i ochotniczych w 1813 roku - zjawiska charakterystycznego dla pruskiego wysiłku mobilizacyjnego po klęsce, niemającego odpowiednika w ówczesnych armiach zawodowych. Wątek ten nabiera głębi w zestawieniu z obrazem kawalerii regularnej, która w tym samym czasie dopiero odtwarzała swoje stany i doktryę.
Peter Hofschröer uzyskał tytuł licencjata w zakresie języka niemieckiego i historii w King's College London. Pisał książki i artykuły do takich pism jak "BBC History", "Military History", "War in History", "Journal of the Society of Army Historical Research", "First Empire" i "Osprey Military Journal". Mówi płynnie w angielskim, niemieckim i francuskim, co pozwala mu sięgać bezpośrednio do źródeł pruskich i napoleońskich. Jego dwutomowa praca "1815 – The Waterloo Campaign", opublikowana w 1998 i 1999 roku przez Greenhill Books, przyniosła mu w 1999 roku nagrodę literacką Napoleonic Society of America. Wcześniejszy tom tej samej serii poświęcony pruskiej kawalerii z lat 1792–1807 dowodzi jego wieloletniego zaangażowania w temat i stanowi naturalne wprowadzenie do recenzowanej pozycji.
Materiał ilustracyjny Bryana Fostena obejmuje osiem pełnostronicowych plansz barwnych przedstawiających jeźdźców w mundurach różnych formacji - kirasjerów, dragonów, huzarów i ułanów - uzupełnionych o rysunki szczegółów uzbrojenia i oporządzenia. Fosten, urodzony w 1928 roku jako syn mistrza haftu wojskowego i hafciarki dworskiej, odbył służbę wojskową w Egipcie i Palestynie, po czym podjął pracę w branży poligraficznej. Od 1973 roku poświęcił się w pełni badaniom historii wojskowości i ilustracji. Jego charakterystyczne, "miśnieńskie" figury zachwycały przede wszystkim modelarzy i miłośników historii mundurów, którym zależało na precyzji szczegółów. Plansze są przede wszystkim dokumentem, nie spektaklem - i właśnie to czyni je wartościowym źródłem referencyjnym dla twórców figurek i rekonstruktorów.
Ograniczenia wynikają przede wszystkim z formuły serii. Pięćdziesiąt stron to przestrzeń wystarczająca do skatalogowania mundurów i zarysowania organizacji, lecz zbyt skromna, by w pełni oddać kontekst strategiczny reform Scharnhorsta i Gneisenaua czy porównać pruski model odbudowy kawalerii z rozwiązaniami przyjętymi przez inne mocarstwa koalicji. Czytelnik zainteresowany taktyką pruskiej jazdy na polu bitwy lub jej długofalowym wpływem na rozwój myśli kawaleryjskiej w XIX wieku znajdzie w tomie jedynie zalążki tych zagadnień.
Podsumowując, "Prussian Cavalry of the Napoleonic Wars (2): 1807–15" to solidna i precyzyjna pozycja wypełniająca wyraźną lukę - przez długi czas Hofschröer był jednym z nielicznych anglojęzycznych autorów, którzy podjęli ten temat ze znawstwem. Tom sprawdza się zarówno jako zwięzłe wprowadzenie do historii pruskiej jazdy epoki napoleońskiej, jak i jako rzetelne źródło dla modelarzy i rekonstruktorów. Dla miłośników historii wojskowości, wojen napoleońskich i historii mundurów - lektura godna polecenia, choć z zastrzeżeniem, że jej wąski zakres tematyczny wymaga uzupełnienia obszerniejszymi opracowaniami.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
