Na początku tego okresu bataliony pruskiej piechoty liniowej zazwyczaj walczyły w szyku liniowym trzyrzędowym, miażdżąc przeciwnika ogniem przed atakiem na bagnety. Pod koniec omawianego okresu preferowaną formacją był szyk o głębokości od ośmiu do dwunastu szeregów. Odpowiedzialność za prowadzenie walki ogniowej przeniesiono teraz na elementy tyralierskie i artylerię. Sformowane bataliony zapewniały wsparcie dla linii ogniowej i przeprowadzały decydujące szarże bagnetowe. Niezależnie od tych zmian, duch i zdolności bojowe piechoty pozostawały konsekwentnie wysokie przez cały ten krwawy okres.
"Prussian Line Infantry 1792-1815" Petera Hofschröera, zilustrowana przez Bryana Fostena, to zwięzłe, lecz merytorycznie gęste kompendium z serii Osprey Men-at-Ams, poświęcone ewolucji pruskiej piechoty w kluczowym okresie wojen napoleońskich. Autor, uznany ekspert od kampanii niemieckich i armii pruskiej, systematycznie prowadzi czytelnika przez rozwój historyczny, organizację, życie szeregowca i korpusu oficerskiego, musztrę, taktykę oraz umundurowanie pruskich batalionów liniowych, kończąc na kampanii 1812 roku i reformach Scharnhorsta. Główną tezą książki jest pokazanie fundamentalnej transformacji taktycznej pruskiej piechoty: na początku omawianego okresu bataliony walczyły w szyku liniowym trzyrzędowym, miażdżąc przeciwnika ogniem przed decydującym atakiem na bagnety; pod koniec epoki preferowano formacje o głębokości 8–12 szeregów, gdzie walkę ogniową przejęły elementy tyralierskie i artyleria, a zwarte bataliony zapewniały wsparcie i przeprowadzały decydujące szarże bagnetowe. Hofschröer podkreśla, że niezależnie od zmian taktycznych, duch i zdolności bojowe pruskiej piechoty pozostały na wysokim poziomie przez cały ten krwawy okres. Do mocnych stron publikacji należą: autorytet autora – Peter Hofschröer to historyk z wykształceniem i uznanym dorobkiem w dziedzinie wojen napoleońskich, co gwarantuje rzetelność merytoryczną; ilustracje Bryana Fostena – osiem plansz barwnych i około 50 ilustracji czarno-białych wiernie rekonstruuje umundurowanie, uzbrojenie, insygnia i formacje bojowe, czyniąc książkę nieocenionym źródłem dla modelarzy, rekonstruktorów i ilustratorów; struktura i przystępność – mimo zaledwie 50 stron, publikacja w logiczny sposób obejmuje wszystkie kluczowe aspekty tematu; oraz kontekst reform – omówienie roli Gerharda von Scharnhorsta i innych reformatorów pozwala zrozumieć, jak pruska armia przekształciła się z siły fryderycjańskiej w nowoczesną machinę wojenną. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach: zwięzłość formatu Men-at-Arms z założenia nie pozwala na pogłębioną analizę, więc czytelnik szukający szczegółowych studiów będzie musiał sięgnąć po pełniejsze monografie; data wydania (pierwsze wydanie z 1984 roku) nie uwzględnia najnowszych ustaleń badawczych z ostatnich czterech dekad; oraz brak polskiego tłumaczenia – książka dostępna wyłącznie w oryginale angielskim. Publikacja jest szczególnie polecana modelarzom, rekonstruktorom, wargamerom i miłośnikom historii militarnej jako szybkie, wiarygodne kompendium, a także studentom i badaczom jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań; mniej odpowiednia dla czytelników oczekujących narracyjnej historii kampanii. Podsumowując, jest to klasyczna pozycja w swojej kategorii: zwięzła, precyzyjna i bogato ilustrowana, która mimo upływu czasu nie straciła na wartości referencyjnej – szczególnie w obszarze umundurowania, organizacji i ewolucji taktycznej; nie zastępuje współczesnych, pogłębionych studiów historycznych, ale doskonale je uzupełnia jako narzędzie szybkiego dostępu do kluczowych informacji, zasługując na dobrą ocenę, zwłaszcza w kategorii ilustrowanych kompendiów militarnych; dla entuzjastów epoki napoleońskiej i historii Prus pozostaje lekturą godną polecenia, którą warto zestawić z pokrewnymi tomami serii Osprey autorstwa Hofschröera oraz pracami innych specjalistów, aby uzyskać pełniejszy obraz armii koalicji antynapoleońskich.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
