Czołg Sherman DD (Duplex Drive, czyli "napęd podwójny") został zaprojektowany przez aliantów specjalnie z myślą o lądowaniu w Normandii: otulony wodoodporną, płócienną osłoną, pojazd był zrzucany z barek desantowych na otwartym morzu, a następnie "płynął" powoli w kierunku brzegu, gdzie osłony były opuszczane, umożliwiając czołgom działanie jako pełnowartościowe pojazdy bojowe. Niniejsza książka, omawiająca proces rozwoju i modyfikacji Shermana DD, przedstawia jego liczne warianty – w tym prototypowy czołg Valentine DD oraz jego rolę jako pojazdu szkoleniowego w Wielkiej Brytanii i ograniczone zastosowanie operacyjne we Włoszech – a także analizuje sukcesy i tragiczne niepowodzenia na plażach Normandii oraz w dalszych działaniach w Europie Północno-Zachodniej, w tym wyzwanie, jakim było forsowanie Renu.
"Swimming Shermans: Sherman DD Amphibious Tank of World War II" autorstwa Davida Fletchera, z ilustracjami Tony'ego Bryana, to tom numer 123 serii Osprey "New Vanguard", wydany w maju 2006 roku. Książka dokumentuje jeden z najbardziej oryginalnych i dramatycznych rozdziałów w historii techniki pancernej II wojny światowej - opracowanie i bojowe zastosowanie czołgu Duplex Drive: maszyny bojowej zdolnej do samodzielnego przepłynięcia z okrętu desantowego na brzeg, której sukcesy i tragedie na plażach Normandii na zawsze wpisały się w historię operacji "Overlord".
Struktura książki obejmuje cztery rozdziały: projekt i rozwój systemu Duplex Drive, historię operacyjną, warianty oraz komentarze do plansz barwnych. Fletcher prowadzi narrację od pierwszych eksperymentów z unoszeniem czołgów na wodzie przez Nicholasa Staussera - węgierskiego wynalazcę, który opracował składany ekran z brezentu wzmacniający wyporność - przez próby na Valentinie DD jako czołgu szkolnym i jego ograniczone zastosowanie operacyjne we Włoszech, aż po dramatyczne lądownia w Normandii i kolejne przeprawy przez kanały i rzeki Europy Zachodniej, w tym forsowanie Renu. Szczególną uwagę poświęca tragedii plaży Omaha, gdzie utrata większości Shermanów DD 741. Batalionu Pancernego z powodu zbyt wczesnego wodowania w silnym falowaniu stała się jednym z najbardziej kosztownych błędów taktycznych całej operacji.
Pod względem merytorycznym tom wyróżnia się wyjątkową głębią analizy technicznej. "Military Vehicles" podkreślało szczególnie dobre omówienie mechanicznych aspektów systemu unoszenia i napędu dwutorowego, wskazując, że ilustracje Bryana i fotografie czarno-białe doskonale przybliżają działanie tych mechanizmów. Fletcher wykracza przy tym poza tytułowego Shermana: obszernie omawia Valentina DD jako pojazd prototypowy i szkolny, wzmiankuje Tetrarcha i Churchilla w wersjach pływających, a także dokumentuje ewolucję koncepcji od pierwszych nieporadnych prób dopracowanego systemu bojowego. Jeden z czytelników na Amazon.co.uk ocenił pozycję jako prawdopodobnie najlepszą spośród kilkudziesięciu tomów "New Vanguard" w swojej kolekcji - właśnie ze względu na kompetencje autora, dostęp do oryginalnej dokumentacji i względną oryginalność tematu, dodając, że książka robi więcej niż obiecuje, obejmując pływające pojazdy opancerzone inne niż Sherman.
Przyjęcie książki było bardzo pozytywne. Aaron P. Plamondon w "Canadian Army Journal" ocenił ją jako pozycję wyjątkowo interesującą i dobrze dokumentującą Duplex Drive, z dobrymi planszami barwnymi - szczególnie chwaląc rozkładaną planszę środkową ukazującą montaż ekranu unoszącego - choć jako modelarz wskazywał na niewystarczającą liczbę szczegółowych fotografii detali. Chris Hughes z Armorama wystawiał podobną ocenę i gorąco polecał pozycję modelarzom, a zwłaszcza "Shermanaholics". Recenzent z popthought.com chwalił Osprey za kompleksowe ujęcie wszystkich aspektów bojowych.
Materiał wizualny Tony'ego Bryana - ilustratora, który przez lata współpracując z Fletcherem przy tematach pancernych wypracował spójny, precyzyjny styl techniczny - obejmuje plansze barwne dokumentujące Shermany DD na poszczególnych plażach normandzkich i podczas późniejszych przepraw rzecznych. Rozkładana plansza centralna, ukazująca szczegółowo mechanizm montażu i działania ekranu unoszącego, jest przez recenzentów konsekwentnie wskazywana jako jeden z najbardziej wartościowych elementów całej publikacji. Fotografie archiwalne, choć w ocenie modelarzy niewystarczająco liczne w zakresie detali technicznych, dostarczają autentycznej dokumentacji z ćwiczeń i działań bojowych.
David Fletcher MBE jest historykiem Muzeum Czołgów w Bovington i jednym z najwybitniejszych znawców brytyjskich pojazdów pancernych z okresu obu wojen światowych. Przez ponad 40 lat studiowania i dokumentowania kolekcji Bovington zgromadził wiedzę i dostęp do źródeł niedostępnych żadnemu innemu badaczowi: oryginalnej dokumentacji technicznej, prototypów i egzemplarzy seryjnych, relacji weteranów i materiałów archiwalnych. "Military Vehicles" wskazywało, że wieloletni bezpośredni kontakt z kolekcją pancerną Bovington wyraźnie pozwolił mu osiągnąć pełne zrozumienie nie tylko technicznych aspektów Shermana DD, ale i jego miejsca w szerszej historii rozwoju broni pancernej. Aaron Plamondon w "Canadian Army Journal" dodawał, że doświadczenie Fletchera jest wyraźnie widoczne w solidności i rzetelności wywodu.
Ograniczenia wynikają z formatu serii. 48 stron przy temacie obejmującym genezę, rozwój, warianty i służbę operacyjną na kilku teatrach działań wymusza selekcję - modelarze wyraźnie sygnalizowali niedosyt fotografii detali technicznych, szczególnie przydatnych przy odtwarzaniu specyficznych elementów ekranu Duplex Drive. Działania na teatrach innych niż zachodnioeuropejski - ograniczone użycie we Włoszech i plany użycia na Pacyfiku - zostały potraktowane zdawkowo. Czytelnik szukający rozbudowanej analizy taktycznej poszczególnych operacji desantowych z użyciem Shermanów DD będzie musiał sięgnąć po opracowania monograficzne poświęcone samym operacjom.
Podsumowując, "Swimming Shermans" to jedna z wyróżniających się pozycji w serii "New Vanguard" - opracowanie, które dzięki wyjątkowym kwalifikacjom autora i jego dostępowi do kolekcji i archiwów Bovington wykracza poza standardowy poziom tomu Osprey. Fletcher zdołał w skromnej objętości opowiedzieć historię zarówno jako osiągnięcia inżynieryjnego, jak i jako dramatycznego epizodu wojennego, w którym różnica między sukcesem a katastrofą zależała od decyzji o momencie wodowania i siły falowania. Dla miłośników historii broni pancernej, operacji "Overlord" i modelarzy zainteresowanych jednym z najbardziej oryginalnych wariantów Shermana - lektura obowiązkowa.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
