Boeing (wcześniej McDonnell Douglas, a pierwotnie Hughes) AH-64A Apache to podstawowy śmigłowiec szturmowy armii Stanów Zjednoczonych i najbardziej zaawansowany śmigłowiec bojowy, jaki obecnie lata. W momencie wprowadzenia do służby na początku lat 80. XX wieku był najdroższym statkiem powietrznym z wirnikiem nośnym, jaki kiedykolwiek zbudowano, a od tamtej pory udowodnił swoją wartość na polach walki na całym świecie, biorąc udział w działaniach bojowych podczas wojny w Zatoce Perskiej, w Afganistanie, Bośni, Kosowie oraz w niedawnych konfliktach w Iraku. Książka analizuje projektowanie, rozwój i wdrożenie szybko reagującego, powietrznego systemu uzbrojenia, zdolnego do prowadzenia walki na bliskim i głębokim dystansie w celu niszczenia, dezorganizowania lub opóźniania sił przeciwnika.
"Apache AH-64 Boeing (McDonnell Douglas) 1976–2005" autorstwa Chrisa Bishopa z ilustracjami Jima Lauriera to publikacja z serii New Vanguard wydawnictwa Osprey Publishing (2005), stanowiąca zwięzłe, ale treściwe opracowanie poświęcone jednemu z najbardziej zaawansowanych i ikonicznych śmigłowców szturmowych na świecie – AH-64 Apache. Chris Bishop, doświadczony autor specjalizujący się w tematyce wojskowej, przedstawia kompleksowy przegląd projektu, rozwoju, modernizacji i zastosowania bojowego tej legendarnej maszyny, która od początku lat 80. XX wieku stanowi podstawowy śmigłowiec szturmowy US Army i był najdroższym śmigłowcem wirnikowym w historii w momencie wprowadzenia do służby. Książka obejmuje genezę programu AAH (Advanced Attack Helicopter) – rywalizację z Bell YAH-63, decyzje technologiczne i wybór konstrukcji Hughes/McDonnell Douglas; rozwój konstrukcyjny – od prototypów po wersję seryjną AH-64A, w tym układ wirników, napęd (silniki turbowałowe General Electric T700), awionikę i systemy celownicze TADS/PNVS; specyfikacje techniczne – dane dotyczące osiągów, uzbrojenia (działko łańcuchowe M230 kal. 30 mm, pociski kierowane AGM-114 Hellfire, niekierowane rakiety Hydra 70), opancerzenia i systemów przetrwania; przegląd wariantów – AH-64A, AH-64B (anulowana), AH-64C (modernizacja) oraz AH-64D Longbow z radarem AN/APG-78 umożliwiającym wykrywanie celów w każdych warunkach pogodowych i odpalanie pocisków w trybie „fire-and-forget", a także lista państw eksploatujących Apache'a (USA, Wielka Brytania, Holandia, Izrael, Japonia, ZEA i inne); proces produkcji i eksport – rola McDonnell Douglas i późniejsze przejęcie przez Boeinga (1997); zastosowanie operacyjne – debiut bojowy w Panamie (Operacja Just Cause, 1989), masowe użycie w Zatoce Perskiej (Operacja Pustynna Burza, 1991), działania na Bałkanach (Bośnia, Kosowo), a następnie w Afganistanie i Iraku po 2001 roku, wraz z analizą taktyki walki powietrzno-naziemnej; oraz systemy wsparcia i szkolenia. Do atutów książki należą: bogactwo materiału wizualnego – 60 kolorowych ilustracji autorstwa Jima Lauriera, w tym przekroje, widoki z różnych perspektyw i detale techniczne, co czyni publikację niezwykle wartościową dla modelarzy; konkretne dane techniczne – specyfikacje wszystkich głównych wariantów, tabele osiągów, schematy uzbrojenia i systemów awionicznych; szeroki kontekst operacyjny pokazujący nie tylko „jak" zbudowano Apache'a, ale także „dlaczego" i „jak" był używany w różnych konfliktach; przejrzysta struktura ułatwiająca szybkie odnalezienie informacji; oraz wiarygodność źródłowa – autor korzysta z oficjalnych dokumentów US Army, materiałów producenta i relacji bojowych. Ograniczenia wynikają głównie z formatu serii: niewielka objętość sprawia, że temat tak złożonej maszyny jak Apache zasługiwałby na szersze opracowanie, zwłaszcza w zakresie szczegółów awionicznych i taktyki walki; brakuje dogłębnych analiz taktycznych i szczegółowych opisów misji bojowych; styl bywa suchy i techniczny ze względu na konieczność zmieszczenia dużej ilości danych na małej przestrzeni; bibliografia jest ograniczona. Opinie czytelników są w większości pozytywne – chwalą książkę za precyzję techniczną, przydatność dla modelarzy i jasność przekazu, szczególnie doceniając ilustracje Jima Lauriera wiernie oddające detale konstrukcyjne AH-64, choć krytyka dotyczy głównie krótkości publikacji i stosunku ceny do objętości – wielu uważa, że temat zasługiwałby na format serii „Combat Aircraft" (96 stron). Publikacja jest szczególnie polecana historykom lotnictwa wojskowego jako punkt wyjścia do dalszych badań nad śmigłowcami szturmowymi, modelarzom i entuzjastom lotnictwa szukającym danych technicznych i inspiracji wizualnych, miłośnikom współczesnej techniki wojskowej jako zwięzłe wprowadzenie do tematu, natomiast specjaliści oczekujący dogłębnych analiz systemów awionicznych na poziomie inżynierskim mogą odczuć niedosyt. Podsumowując, jest to solidne, dobrze opracowane kompendium poświęcone jednemu z najważniejszych śmigłowców szturmowych przełomu XX i XXI wieku; mimo ograniczeń wynikających z formatu serii, zasługuje na pozytywna ocenę i miejsce w biblioteczce każdego miłośnika historii lotnictwa wojskowego – jako pierwszy kontakt z tematem, źródło referencyjne dla modelarzy lub uzupełnienie szerszych opracowań, takich jak publikacje specjalistyczne od wydawnictw "Air Power History", raporty RAND Corporation czy tytuł "AH-64 Apache Units of Operations Enduring Freedom & Iraqi Freedom" z serii Osprey Combat Aircraft.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
