Cesarska Marynarka Wojenna Japonii była pionierem w dziedzinie lotnictwa morskiego, wprowadzając do służby pierwszy na świecie lotniskowiec zaprojektowany i zbudowany od podstaw jako nosiciel samolotów – "HŌSHŌ". W latach 20. i 30. XX wieku prowadziła intensywne eksperymenty z wykorzystaniem swoich lotniskowców, doskonaląc ich konstrukcję i metody budowy. Dzięki temu, w momencie przystąpienia Japonii do II wojny światowej i ataku na Pearl Harbor w 1941 roku, dysponowała ona niezwykle skuteczną siłą lotnictwa pokładowego. Książka omawia projektowanie, rozwój oraz działanie lotniskowców Cesarskiej Marynarki Wojennej Japonii zbudowanych przed wybuchem wojny i w jej trakcie. Poruszono w niej takie kluczowe wydarzenia, jak atak na Pearl Harbor, bitwa pod Midway oraz pierwsze w historii starcie lotniskowców z lotniskowcami – bitwa na Morzu Koralowym.
"Imperial Japanese Navy Aircraft Carriers 1921–45" autorstwa Marka Stille'a z ilustracjami Tony'ego Bryana to publikacja z serii New Vanguard wydawnictwa Osprey Publishing, stanowiąca zwięzłe, ale treściwe opracowanie poświęcone japońskim lotniskowcom okresu międzywojennego i II wojny światowej. Cesarska Marynarka Wojenna Japonii była pionierem w dziedzinie lotnictwa morskiego – jako pierwsza wprowadziła do służby lotniskowiec zaprojektowany i zbudowany od podstaw jako nosiciel samolotów ("HŌSHŌ"). Książka obejmuje projektowanie i rozwój japońskich lotniskowców od lat 20. do 1945 roku, omówienie wszystkich 25 lotniskowców – zarówno floty, jak i lekkich oraz eskortowych, specyfikacje techniczne każdego typu (dane konstrukcyjne, uzbrojenie, systemy radarowe, grupy lotnicze), modyfikacje wojenne i modernizacje, historię operacyjną poszczególnych jednostek, analizę skuteczności bojowej (w tym przyczyny niskiej przeżywalności, takie jak słabe praktyki kontroli uszkodzeń czy konstrukcja zbiorników paliwa lotniczego) oraz kluczowe bitwy: Pearl Harbor, Midway i Morze Koralowe. Autor świadomie pominął transportowce wodnosamolotów i jednostki hybrydowe, które nie były lotniskowcami w tradycyjnym rozumieniu. Mark Stille to emerytowany komandor US Navy z niemal 40-letnim doświadczeniem w społeczności wywiadowczej, wykładowca Naval War College, autor blisko 50 tytułów Osprey, specjalizujący się w historii wojny na Pacyfiku. Tony Bryan to doświadczony ilustrator freelance, którego rysunki techniczne charakteryzują się wysoką jakością i dokładnością. Do atutów książki należą: bogaty materiał ilustracyjny (46 czarno-białych fotografii i 10 kolorowych ilustracji, w tym przekroje i rysunki techniczne), zwięzłość i konkretność przekazu, dostępność danych technicznych każdego typu okrętów, analiza przyczyn sukcesów i porażek japońskiej floty lotniczej, przejrzysta struktura ułatwiająca szybkie odnalezienie informacji oraz unikalne zdjęcia. Ograniczenia wynikają głównie z formatu serii: niewielka objętość (50 stron) sprawia, że temat zasługiwałby na szersze opracowanie; brakuje szczegółowych opisów operacji bojowych, styl bywa suchy ze względu na konieczność zmieszczenia dużej ilości danych technicznych, a niektóre aspekty projektowe są tylko zasygnalizowane. Opinie czytelników są w większości pozytywne: Goodreads 3,96/5, Amazon 4,5/5 – czytelnicy chwalą książkę za szczegółowość, przydatność dla modelarzy i jasność przekazu, choć niektórzy krytykują jej krótkość i cenę w stosunku do objętości. Publikacja jest szczególnie polecana historykom wojskowości jako punkt wyjścia do dalszych badań, modelarzom szukającym danych technicznych i inspiracji wizualnych, miłośnikom II wojny światowej jako zwięzłe wprowadzenie do tematu, natomiast specjaliści oczekujący dogłębnych analiz operacyjnych mogą odczuć niedosyt. Podsumowując, jest to solidne, dobrze opracowane kompendium japońskich lotniskowców, które spełnia swoją rolę jako szybkie źródło informacji technicznych i historycznych; mimo ograniczeń wynikających z formatu serii, zasługuje na miejsce w biblioteczce każdego miłośnika historii wojny na Pacyfiku – jako pierwszy kontakt z tematem, źródło referencyjne dla modelarzy lub uzupełnienie szerszych opracowań, takich jak "Shattered Sword" Parshalla i Tully'ego.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
