Czołg M4 Sherman był filarem sił pancernych aliantów zachodnich w latach 1942–1945. Szybki i nowoczesny, odniósł wielki sukces i był transportowany na tak odległe teatry działań, jak Rosja i Afryka Północna. Amerykański Szef Sztabu oświadczył w listopadzie 1943 roku, że pojazd ten „jest powszechnie chwalony jako najlepszy czołg na współczesnym polu walki…". Jednakże do czasu inwazji w Normandii w czerwcu 1944 roku sytuacja uległa zmianie: nowe niemieckie czołgi ciężkie, takie jak Panther i Tiger, całkowicie przewyższały Shermana pod względem bojowym. Niniejsza publikacja poświęcona jest wersji M4 uzbrojonej w armatę 76 mm, analizując rozwiązania takie jak zawieszenie HVSS, z wykorzystaniem licznych nowych materiałów archiwalnych.
Książka "M4 (76mm) Sherman Medium Tank 1943–65" autorstwa Stevena Zalogi, wydana w 2003 roku w serii New Vanguard (tom 73) przez Osprey Publishing, to zwięzła publikacja poświęcona jednej z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych wersji legendarnego czołgu M4 Sherman – wariantowi uzbrojonemu w armatę 76 mm M1. Autor, uznany światowy ekspert od historii broni pancernej i były analityk Pentagonu, w przystępny sposób przedstawia genezę powstania wersji z armatą 76 mm jako odpowiedzi na rosnącą przewagę niemieckich czołgów Panther i Tiger, szczegółowo omawiając proces modernizacji, wprowadzanie ulepszeń technicznych (w tym zawieszenia HVSS – Horizontal Volute Spring Suspension) oraz operacyjne zastosowanie tych pojazdów w końcowej fazie II wojny światowej i w konfliktach powojennych. Publikacja wyróżnia się wykorzystaniem nowych materiałów archiwalnych, w tym raportów bojowych, fotografii fabrycznych i dokumentów technicznych, co nadaje jej wartość wykraczającą poza typowe opracowania popularne. Ilustracje autorstwa Iana Palmera – w tym przekroje techniczne, schematy malowania i rekonstrukcje historyczne – czynią książkę szczególnie atrakcyjną dla modelarzy i miłośników historii wojskowości.
Recenzenci chwalą publikację za klarowny styl, solidne podstawy merytoryczne oraz obiektywne podejście do kontrowersji wokół Shermana – autor nie unika trudnych tematów, takich jak ograniczenia pancerza czy słabsze właściwości przeciwpancerne armaty 76 mm w porównaniu z niemieckimi działami 75 mm KwK 42 i 88 mm KwK 36, jednocześnie podkreślając zalety Shermana: niezawodność mechaniczną, łatwość produkcji i naprawy oraz taktyczną elastyczność. Ocena na platformach takich jak Goodreads czy Amazon wynosi około 4,4/5 gwiazdek, przy czym większość czytelników przyznaje jej 4 lub 5 gwiazdek.
Należy jednak pamiętać o ograniczeniach wynikających z formuły serii Osprey: książka jest bardzo krótka, co uniemożliwia dogłębną analizę taktyki walk pancernych, szczegółowe omówienie logistyki i produkcji poszczególnych wariantów, czy porównanie z czołgami innych państw. Jednakże, jako publikacja z 2003 roku, nie uwzględnia najnowszych ustaleń archiwalnych i badań z ostatnich dwóch dekad.
Mimo tych zastrzeżeń, jest to bardzo przydatne wprowadzenie do tematu, idealne dla początkujących entuzjastów historii broni pancernej, modelarzy szukających wiarygodnych źródeł do rekonstrukcji oraz czytelników pragnących zrozumieć, dlaczego Sherman – mimo pewnych niedostatków – pozostał jednym z najbardziej wpływowych czołgów w historii. Dla osób poszukujących głębszej analizy warto uzupełnić lekturę o specjalistyczne monografie, takie jak "Armored Thunderbolt" Stevena Zalogi, "The Sherman Tank" autorstwa Stevena J. Zaloga i Jamesa Grandsena, czy prace Chrisa Mrosko, które oferują szczegółowe dane techniczne i szerszy kontekst strategiczny. Podsumowując: to solidna, dobrze zilustrowana i merytorycznie wiarygodna pozycja startowa, która świetnie spełnia rolę przewodnika po świecie Shermana z armatą 76 mm, choć ze względu na ograniczoną objętość nie zastąpi specjalistycznych opracowań dla zaawansowanych badaczy tematu.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
