Cassino 1944: Breaking the Gustav Line

Kategoria: Campaign
Producent: Osprey Publishing
Nr katalogowy: BOOK437

"Cassino 1944: Przełamanie linii Gustawa" to 134 numer z serii "Campaign" wydawnictwa Osprey Publishing.

Autorzy: Ford Ken, Gerrard Howard (ilustracje)

Książka Forda to typowy tom serii Campaign, i trzeba ją oceniać jako taki. Liczy 96 stron, ukazała się w Oksfordzie w 2004 roku i zawiera krótką bibliografię oraz indeks. Przy tej objętości autor nie ma miejsca na rozbudowaną analizę, a mimo to musi opowiedzieć o czterech miesiącach walk w jednym z najtrudniejszych terenów kampanii włoskiej. Ford radzi sobie z tym ograniczeniem lepiej, niż można by się spodziewać po wydawnictwie nastawionym na szeroki rynek. Wybiera jasną oś narracji, jaką jest zdobycie masywu Monte Cassino jako klucza do Linii Gustawa, i konsekwentnie jej się trzyma. Ceną jest powierzchowność tam, gdzie wymagałaby tego sama złożoność zagadnienia.

Układ książki jest przemyślany. Po rozdziale o genezie kampanii i chronologii następują części o dowódcach obu stron, o armiach, planach i rozkładach bojowych, a dopiero potem opis samych walk. Według spisów treści w księgarniach pojawia się też osobny rozdział o ataku amerykańskiej 5. Armii. Całość zamykają rozdział o operacji "Diadem" i część "Pole bitwy dzisiaj". Taka konstrukcja jest zaletą: czytelnik dostaje kontekst i charakterystykę przeciwników, zanim pozna przebieg wydarzeń, więc kolejne szturmy nie wydają się serią oderwanych epizodów. Wadą jest proporcja. Osprey opisuje sam przebieg bitew w jednym rozdziale, a wcześniejsze części przygotowawcze zajmują sporo z 96 stron. Na czterokrotne próby przełamania obrony przypada więc stosunkowo niewiele miejsca.

Najmocniejszą stroną tekstu jest wyraźne pokazanie, dlaczego Cassino okazało się tak twardym orzechem. Wydawca podkreśla, że masyw dominował nad doliną Liri i szosą nr 6, czyli strategiczną drogą na Rzym, a alianci walczyli w trudnym terenie i fatalnej pogodzie z niemieckimi spadochroniarzami. Ford te wątki rozwija konkretnie i bez nadęcia. Topografia i pogoda nie służą mu jako dekoracja, lecz jako czynniki ograniczające decyzje dowódców. Z drugiej strony narracja jest mocno operacyjna. Dowódcy i dywizje przewijają się szybko, a kontrowersje wokół bombardowania opactwa czy różnice w ocenie decyzji sojuszniczych sztabów dostają niewiele miejsca. Za bardzo kameralną analizę trudno jednak winić książkę, która nie aspiruje do rangi monografii.

Osobne miejsce w ocenie zajmuje część graficzna, bo w serii Campaign to ona wyróżnia produkt. Wydawca zapowiada kolorowe sceny batalistyczne, trójwymiarowe widoki z lotu ptaka i szczegółowe mapy, a ilustracje wykonał Howard Gerrard. Widoki z lotu ptaka są szczególnie użyteczne przy górskim terenie, bo pozwalają zrozumieć, dlaczego atak na wzgórza wokół klasztoru tak trudno było rozwinąć. 

Opinie czytelników są nieliczne i raczej umiarkowane, co zresztą pasuje do charakteru publikacji. Na Goodreads na 2026 r. książka ma około 3,7 w skali pięciostopniowej przy 36 ocenach, a w innym zestawieniu tego samego wydania 3,52 przy 27 ocenach. Liczby są zbyt skromne, by wyciągać stanowcze wnioski, a w sklepach internetowych nie znalazłem szerszych komentarzy opisujących mocne i słabe strony tekstu. Sam wynik sugeruje jednak ocenę dobrą, lecz niezachwycającą, co zgadza się z moim wrażeniem. To solidna publikacja, która nie wyróżnia się niczym ponad standard serii.

Podsumowując: kto zna już klasyczne opracowania o kampanii włoskiej, nie znajdzie tu nowych ustaleń. Czytelnik, który chce w kilka wieczorów poznać zarys walk o Linię Gustawa, dostaje zwięzłą, uporządkowaną narrację z użytecznymi mapami i widokami terenu. Jest to dobry punkt wyjścia, a przy okazji pretekst do sięgnięcia po obszerniejsze opracowania tego samego autora.

Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com

Numer w serii 134
Numer ISBN-13 978-1841766232
Numer ISBN-10 1841766232
Język Angielski
Rok wydania 2004
Ilość stron 96
Wielkość i forma pliku PDF 16 466 KB
Tematyka
  • Taktyka i strategia
  • Wojska lądowe
Okres XX wiek
Konflikt II wojna światowa (1939-1945)

Wyszukiwarka

Filtr

Skasuj