Kawanakajima 1553-64: Samurai Power Struggle

Kategoria: Campaign
Producent: Osprey Publishing
Nr katalogowy: BOOK433

"Kawanakajima 1553-64: Walka samurajów " to 130 numer z serii "Campaign" wydawnictwa Osprey Publishing.

Autorzy: Turnbull Stephen R., Reynolds Wayne (ilustracje)

Stephen Turnbull należy do autorów, którzy zrobili z historii wojskowej Japonii przedmiot zrozumiały dla czytelnika z Zachodu. Tom nr 130 serii Campaign wydawnictwa Osprey wybiera temat szczególnie trudny narracyjnie. W ciągu dwunastu lat, od 1553 do 1564 roku, w górskiej dolinie w środkowej Japonii rozegrano pięć bitew między Takedą Shingenem a Uesugi Kenshinem. Rywalizacja dwóch daimyō o Shinano nie ma klasycznej oś fabuły, bo nie prowadzi do rozstrzygnięcia. Już samo uporządkowanie tego materiału na 96 stronach uważam za największy atut książki.

Zacznijmy od układu rozdziałów, bo on w dużej mierze decyduje o wartości pracy. Książka rozpoczyna się od genezy kampanii, po której następują chronologia, dowódcy, armie i plany stron, dopiero potem autor przechodzi do opisu kolejnych starć z lat 1553, 1555, 1557, 1561 i 1564. Zamyka ją omówienie skutków oraz rozdział o dzisiejszym polu bitwy. To standardowy kanon serii, ale tutaj działa wyjątkowo dobrze. Umieszczenie sylwetek dowódców i charakterystyki wojsk przed relacją z walk pozwala czytelnikowi rozumieć motywy stron, zanim zacznie się właściwa akcja. Rozdział o planach przeciwników jest przy tym najbardziej analityczną częścią układu, choć w tak małym formacie nie ma miejsca na głębsze rozważania o logistyce czy wywiadzie.

Najciekawszą decyzją autora jest pogodzenie mitu z faktami. Z opinii czytelników wynika, że Turnbull otwiera książkę uwagą porządkującą terminologię: starcia toczyły się wprawdzie w okolicy równiny Kawanakajima, ale większość z nich dałoby się określić inaczej, a w sumie można by naliczyć osiem bitew, jeśli dodać trzy podobne do pięciu głównych. Tradycja japońska ogranicza się jednak do pięciu, i na nich skupia się książka, ze szczególnym naciskiem na czwartą bitwę, uznawaną za kulminację. Takie rozwiązanie oceniam pozytywnie, bo wyjaśnia kryteria wyboru zamiast je przemilczać. Sam fakt, że część starć miała charakter manewrowy lub potyczkowy, a nie decydującej bitwy, jest jednak także słabością tematu: czytelnik oczekujący jednego wyraźnego starcia zostanie rozczarowany.

To prowadzi do głównego zarzutu, który pojawia się w dostępnych opiniach. Jeden z czytelników na Goodreads przyznaje, że lektura bywa trudniejsza niż w innych książkach Turnbulla, ponieważ konflikt rozbił się na pięć lub sześć odrębnych starć między Kenshinem a Shingenem. Uważam, że ta uwaga jest trafna. Narracja o pięciu podobnych kampaniach musi się powtarzać: te same przełęcze, te same fortece, ta sama gra o Shinano. Pod koniec lektury można mieć trudność z odróżnieniem poszczególnych potyczek, a objętość serii nie pozwala na pogłębione porównania, które pomogłyby je zróżnicować. To nie tyle błąd autora, ile cena, jaką płaci się za format.

Z kolei na plus zapisuję wątek kulturowy. Ta sama opinia wspomina krótki fragment tłumaczący, dlaczego Kawanakajima tak często pojawiała się w drzeworytach ukiyo-e: temat nie podlegał cenzurze szogunatu. Jest to wartościowa dygresja, ponieważ pokazuje, w jaki sposób legenda przysłoniła wydarzenia i dlaczego współczesny obraz tych bitew jest tak silnie stylizowany. W książce wojskowej to rzadkość, a dla historyka pamięci zbiorowej cenny punkt zaczepienia.

Strona wizualna i kartograficzna to tradycyjna mocna strona Campaign. Publikację wzbogacono 64 czarno-białymi i 36 kolorowymi ilustracjami, a według recenzenta z Goodreads mapy są czytelne i dobrze pokazują przebieg wydarzeń. Barwne plansze Wayne'a Reynoldsa, mają typowy dla serii charakter: efektowne, dynamiczne sceny, które pomagają wyobrazić sobie zbroje i pozycje, choć bardziej służą atmosferze niż rekonstrukcji. Moim zdaniem to dobra strona książki, ale nie jej istota. Ocenę ostateczną i tak wydaje się po tekście i mapach.

Warto też zaznaczyć, czego nie należy oczekiwać. To nie monografia naukowa ani biografia Shingena czy Kenshina, tylko popularne kompendium dla zainteresowanych. Opinie w sklepach i na portalach są skąpe: na stronach wydawcy i serwisach katalogowych nie znalazłem ocen czytelników, więc obraz odbioru opieram głównie na jednej szerszej wypowiedzi. Wydaje mi się, że to niezbyt reprezentatywna próba, ale nie widać sygnałów, by książka budziła poważne kontrowersje.

Kto zyska najwięcej? Z pewnością osoby, które wchodzą w temat okresu Sengoku i szukają zwięzłego, dobrze zilustrowanego wprowadzenia. Również miłośnicy gier strategicznych i modelarze znajdą tu przydatny materiał. Czytelnik zaawansowany, znający już prace japońskie i bardziej szczegółowe opracowania, nie dowie się wiele nowego, a wymóg zwięzłości ogranicza analizę taktyki. Wydanie z 2003 roku, które ukazało się 21 listopada 2003 roku w miękkiej oprawie, jest dziś dostępne także w formie e-booka, co ułatwia zdobycie egzemplarza.

Podsumowując, to solidna, uporządkowana i czytelna książka o tematyce, która sama w sobie stawia opór autorowi. Turnbull wybiera uczciwe rozwiązania, nie udaje, że pięć starć układa się w jedną opowieść, a sprawnie łączy fakty z legendą. Odejmuję punkt za powtarzalność, która wynika z materiału i formatu, ale polecam jako rzetelny punkt wyjścia do poznania najsłynniejszej rywalizacji epoki Sengoku.

Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com

Numer w serii 130
Numer ISBN-13 978-1841765624
Numer ISBN-10 1841765627
Język Angielski
Rok wydania 2003
Ilość stron 96
Wielkość i forma pliku PDF 15 364 KB
Tematyka
  • Taktyka i strategia
  • Wojska lądowe
Okres XVI wiek
Konflikt Sengoku Jidai (1467-1615)

Wyszukiwarka

Filtr

Skasuj