Sekunda Nicholas V.

Nicholas Victor Sekunda (ur. 5 listopada 1953, Mansfield, Nottinghamshire, Wielka Brytania) - brytyjsko-polski archeolog, historyk wojskowości starożytnej i autor, specjalizujący się w historii militarnej Grecji klasycznej, imperium Achemenidów oraz epoki hellenistycznej. Urodzony w 1953 roku w Mansfield w Wielkiej Brytanii, Sekunda jest synem Polaka, co wpłynęło na jego późniejsze związki z Polską. Studiował historię starożytną i archeologię na Uniwersytecie w Manchesterze, gdzie uzyskał tytuł licencjata w 1975 roku, a następnie obronił doktorat w 1981 roku na podstawie pracy poświęconej łucznikom kreteńskim. W latach 80. i 90. XX wieku publikował artykuły naukowe, jednocześnie pracując w przemyśle. Do akademii powrócił w 1997 roku, podejmując pracę w Instytucie Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W 2002 roku uzyskał habilitację, której efektem była monografia "Hellenistic Infantry Reforms of the 160's BC". Obecnie jest profesorem zwyczajnym i kierownikiem Katedry Archeologii Śródziemnomorskiej na Uniwersytecie Gdańskim.

Zainteresowania badawcze Sekundy obejmują szeroki zakres chronologiczny i tematyczny: od wojen w starożytności, przez imperium Achemenidów, po epokę hellenistyczną po podbojach Aleksandra Wielkiego. Autor szczególnie wyróżnia się w badaniach nad armiami hellenistycznymi państw diadochów, organizacją i taktyką wojsk greckich i perskich oraz historią Krety. Brał udział w wykopaliskach archeologicznych w Anglii, Polsce, Iranie, Grecji, Syrii i Jordanii, a także kierował wspólnym polsko-macedońskim projektem badawczym w Negotino Gradište w Macedonii Północnej. Dla prestiżowego wydawnictwa Osprey Publishing Sekunda przygotował kilkanaście cenionych monografii w seriach "Men-at-Arms", "Elite", "Campaign" i "Warrior". Do najważniejszych prac autora należą: "The Army of Alexander the Great" - kompendium wiedzy o armii Aleksandra Wielkiego; "The Persian Army 560-330 BC" - szczegółowe studium wojskowości perskiej okresu Achemenidów; "The Ancient Greeks" - analiza organizacji i wyposażenia armii greckich; "The Spartan Army" - monografia legendarnego wojska Sparty; "Greek Hoplite 480-323 BC" - portret życia i walk hoplity; "Marathon 490 BC: The First Persian Invasion of Greece" - rekonstrukcja słynnej bitwy z wojen perskich; "Early Roman Armies" oraz "Republican Roman Army 200-104 BC" - opracowania armii rzymskiej okresu republiki; "Macedonian Armies After Alexander 323-168 BC" - analiza wojsk państw hellenistycznych; oraz "The Army of Pyrrhus of Epirus" - studium armii jednego z najzdolniejszych dowódców epoki hellenistycznej.

Poza współpracą z Osprey, Sekunda jest autorem licznych prac naukowych wydawanych przez Montvert Publications, Oficynę Naukową MS, University of Gdańsk Press oraz innych wydawców akademickich. Do jego najważniejszych publikacji naukowych należą: dwutomowe "Seleucid and Ptolemaic Reformed Armies 168-145 BC" - fundamentalne studium reform wojskowych w państwach hellenistycznych; "Hellenistic Infantry Reform in the 160's BC" - analiza zmian w organizacji piechoty hellenistycznej; oraz "The Antigonid Army" - monografia armii Antygonidów. Jest również redaktorem licznych prac zbiorowych, w tym tomów dedykowanych wybitnym badaczom starożytności. Prace Sekundy wyróżniają się niezwykłą rzetelnością źródłową, dogłębną znajomością parametrów taktyczno-organizacyjnych opisywanych jednostek oraz umiejętnością prezentacji złożonych zagadnień historycznych w przystępny sposób. Jako autor i wykładowca potrafi w klarowny sposób łączyć analizę źródeł pisanych z danymi archeologicznymi, czyniąc swoje teksty wartościowymi zarówno dla profesjonalnych historyków, jak i pasjonatów historii wojskowości oraz modelarzy. Jego szczególne zasługi obejmują popularyzację wiedzy o wojskowości perskiej i hellenistycznej, która przez długi czas była marginalizowana w zachodniej historiografii na rzecz armii rzymskiej. W 2023 roku z okazji 70. urodzin Sekundy opublikowano Festschrift pod tytułem "Καθηγητής: Studies in Ancient History, Warfare and Art Presented to Nick Sekunda on his Seventieth Birthday", zawierający eseje i artykuły dedykowane jego dorobkowi naukowemu.

Publikacje Nicholasa Sekundy, adresowane do historyków wojskowości, badaczy starożytności, studentów studiów historycznych i archeologicznych, modelarzy i entuzjastów historii militarnej, dostępne są w księgarniach specjalistycznych, bibliotekach akademickich oraz w formie elektronicznej poprzez platformy wydawnicze Osprey Publishing, Bloomsbury, University of Gdańsk Press i innych wydawców. Jego monografie o armii Aleksandra Wielkiego, wojskach perskich, hoplitach i bitwie pod Maratonem pozostają ważnymi źródłami wiedzy o taktyce, organizacji i strategicznym kontekście konfliktów zbrojnych świata starożytnego.

Książki i publikacje jego autorstwa: