Czernyszew Aleksandr A.

Aleksandr Aleksiejewicz Czernyszew (ros. Александр Алексеевич Чернышёв, 3 marca 1946 - 1 grudnia 2019) to wybitny rosyjski historyk marynarki wojennej, inżynier okrętowiec i wieloletni autor specjalistycznych publikacji, którego dorobek odegrał kluczową rolę w popularyzacji wiedzy o rosyjskiej flocie.

W 1976 roku ukończył Leningradzki Instytut Inżynierów Transportu Wodnego ze specjalnością "Maszyny i mechanizmy okrętowe". W latach 1969-1980 pracował w Centralnym Biurze Konstruktorskim "Neptun" Ministerstwa Przemysłu Okrętowego ZSRR, a następnie w centralnym aparacie tego ministerstwa. Od 1994 roku do połowy lat 2000. był związany z Ministerstwem Rosji do spraw Cywilnej Obrony, Sytuacji Nadzwyczajnych i Likwidacji Skutków Klęsk Żywiołowych (MCS Rosji / МЧС России), gdzie awansował na stanowisko głównego specjalisty Zarządu Służb Poszukiwawczo-Ratowniczych. Brał udział w opracowywaniu kluczowych dokumentów dotyczących akcji ratowniczych na wodach, nadzorował prace związane z konserwacją atomowego okrętu podwodnego "KOMSOMOLEC", a w 2004 roku jako zastępca szefa ekspedycji organizował specjalistyczne prace podwodne na jeziorze Bajkał. Za swoją służbę został uhonorowany m.in. odznaką MCS "Za zasługi" (2001) i "Honorową Odznaką MCS Rosji" (2005).

Zainteresowanie historią floty rosyjskiej towarzyszyło Czernyszewowi od młodości, a jego pierwsze artykuły ukazały się na początku lat 80. w "Военно-исторический журнал" i "Морской сборник". W serii "Морская коллекция" zadebiutował w 1995 roku jako współautor (wraz z Władimirem L. Kofmanem i Siergiejem W. Suligą) numeru 6 poświęconego "Суперкрейсера 1939-1945 гг." (Superkrążowniki 1939-1945). W kolejnych latach był autorem lub współautorem wielu cenionych numerów tej serii, w tym: "Крейсера типа «Киров»" (2003, nr 1), "Крейсера типа «Максим Горький»" (2003, nr 2) oraz "Сторожевые корабли типа «Ураган»" (2005, nr 4 i 5, wespół z A.B. Morinem).

Poza działalnością w "Morskiej Kolekcji", Czernyszew stworzył szereg fundamentalnych prac monograficznych. Największym osiągnięciem był dwutomowy poradnik "Российский парусный флот" (Rosyjska flota żaglowa), wydany w 1997 i 2002 roku przez Woenizdat. Było to pierwsze od czasu pracy F.F. Wiesiełago z 1872 roku tak kompleksowe zestawienie danych o okrętach wchodzących w skład rosyjskich flot i flotylli w XVIII i XIX wieku. W wydawnictwie "Wiecze" (Вече) opublikował z kolei szereg popularnych, a zarazem merytorycznych książek, takich jak: "Оборона полуострова Ханко" (Obrona Półwyspu Hanko), "Балтийский флот в битве за Ленинград" (Flota Bałtycka w bitwie o Leningrad), "Погибли без боя. Катастрофы русских кораблей XVIII-XX вв." (Zginęli bez walki. Katastrofy rosyjskich okrętów XVIII-XX w.) czy "«Аскольд» - лучший крейсер Порт-Артурской эскадры" ("ASKOLD" - najlepszy krążownik eskadry Port Artura).

Prace Aleksandra Czernyszewa wyróżniała niezwykła skrupulatność, oparcie na solidnych źródłach archiwalnych oraz weryfikowalność przytaczanych faktów. Potrafił łączyć inżynierską precyzję w opisie konstrukcji okrętów z prostym, logicznym i przystępnym stylem narracji. Przede wszystkim jednak jego teksty przenikała szczera miłość i głęboki szacunek do ludzi, okrętów i historycznych wydarzeń, o których pisał, co sprawiło, że jego książki do dziś pozostają niezbędnym punktem odniesienia dla historyków i modelarzy.

Książki i publikacje jego autorstwa: