"The US Army in the Vietnam War 1965-73" autorstwa Gordona L. Rottmana to znakomita pozycja wydana w ramach prestiżowej serii "Battle Orders" (część 33) nakładem Osprey Publishing w 2008 roku. Ta skondensowana publikacja drobiazgowo odtwarza dzieje, strukturę kadrową oraz ewolucję techniczną lądowych sił amerykańskich - od momentu masowego zaangażowania bojowego aż po ostateczne wycofanie kontyngentu z Indochin. Opracowanie rzuca światło na niezwykle intensywny szlak bojowy poszczególnych związków taktycznych w realiach wojny asymetrycznej: od przybycia pierwszych regularnych formacji w 1965 roku, przez krwawe starcia ofensywy Tet, aż po skomplikowane operacje odwrotowe u schyłku amerykańskiej obecności w 1973 roku.
Konstrukcja tekstu odznacza się dużą przejrzystością, wiernie realizując surowe, analityczne założenia serii. Rottman prowadzi czytelnika przez anatomię machiny wojennej w ujęciu systemowym, rozpoczynając od doktryny, misji bojowej oraz specyfiki szkolenia poborowych w bazach takich jak Fort Polk. Wraz z eskalacją konfliktu autor obrazuje proces adaptacji strukturalnej batalionów piechoty i jednostek wsparcia do warunków wojny w dżungli: od klasycznych pododdziałów zmechanizowanych, przez nowatorskie formacje aeromobilne 1. Dywizji Kawalerii, aż po wyspecjalizowane brygady lekkie. Dużą zaletą narracji jest płynne przechodzenie od opisu struktur etatowych do analizy dynamicznie zmieniających się koncepcji taktycznych, takich jak operacje "znajdź i zniszcz" (search-and-destroy) czy obrona odizolowanych baz ogniowych.
Opracowanie spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem środowiska historyków i entuzjastów wojskowości. Na specjalistycznych portalach recenzenci oceniają książkę jako wybitną, podkreślając bezkonkurencyjną wiedzę merytoryczną autora oraz rzadko spotykaną precyzję w dekonstruowaniu struktur - od szczebla centralnego dowodzenia (MACV) aż po etat drużyny piechoty. Podziw budzi fakt, że Rottman zręcznie połączył oficjalne podręczniki polowe i schematy organizacyjne z realiami pola walki, tworząc plastyczny i wciągający obraz funkcjonowania wojska w skrajnie nieprzyjaznym środowisku. W opinii recenzentów publikacja zyskała miano pozycji obowiązkowej dla każdego zbieracza literatury poświęconej konfliktowi wietnamskiemu. Niektórzy pasjonaci czystej historii politycznej podnoszą jednak argument, że z uwagi na profil serii, autor poświęcił mniej miejsca na głębszy komentarz geopolityczny na rzecz technokratycznego zapisu organizacji i ewidencji jednostek.
Kluczowym elementem podnoszącym atrakcyjność publikacji jest warstwa wizualna oraz bogaty aparat kartograficzny i schematyczny. Książka zawiera kilkadziesiąt unikalnych fotografii archiwalnych ukazujących żołnierzy, bazy oraz etatowy sprzęt w warunkach polowych. Prawdziwym magnesem dla hobbystów oraz badaczy są precyzyjne tabele organizacyjne (ORBAT-y), mapy dyslokacji oraz wielobarwne wykresy strukturalne, które perfekcyjnie oddają stopień skomplikowania amerykańskiego łańcucha dowodzenia, systemów łączności i wywiadu. Rysunki te i schematy bezbłędnie dekonstruują nasycenie jednostek bronią zespołową, artylerią oraz pojazdami opancerzonymi, co pozwala precyzyjnie zrozumieć dysproporcję siły ognia w tym konflikcie. Efektownym dopełnieniem całości są dopracowane graficznie profile oraz mapy, oddające realia operacyjne w poszczególnych strefach taktycznych Wietnamu Południowego.
Autorem opracowania jest Gordon L. Rottman, powszechnie ceniony amerykański historyk wojskowości i weteran sił specjalnych, który w latach 1969-1970 służył bezpośrednio w Wietnamie w szeregach 5. Grupy Sił Specjalnych. Jego osobiste doświadczenie bojowe, połączone z wieloletnią pracą scenarzysty w Joint Readiness Training Center, stanowi gwarant najwyższej rzetelności historycznej. Pióro Rottmana cechuje się zwięzłością, skrupulatnością w podawaniu faktów oraz głębokim zrozumieniem realiów wojskowych, dzięki czemu unika on zbędnej publicystyki, pozwalając przemówić twardym danym etatowym i doświadczeniom taktycznym, co czyni jego narrację niezwykle wiarygodną.
Pewne niedoskonałości dzieła wynikają wprost z ciasnych ram wydawniczych narzuconych przez serię "Battle Orders", zamykających objętość książki w granicach 96 stron. Taki limit wymusił syntetyczne i miejscami skrótowe potraktowanie bojowych dokonań niektórych z opisanych dywizji i samodzielnych brygad, których pełne monografie wymagałyby osobnych tomów. Podobnie perspektywa taktyczna i struktury przeciwnika - Armii Wietnamu Północnego oraz Wietkongu - zostały potraktowane marginalnie, skupiając całą uwagę czytelnika na mechanizmach funkcjonowania i ewolucji strony amerykańskiej.
Podsumowując, "The US Army in the Vietnam War 1965-73" to wzorowo przygotowana, rzetelna i logicznie ustrukturyzowana monografia jednej z najbardziej skomplikowanych machin wojennych XX wieku. Gordon L. Rottman stworzył kompendium, które perfekcyjnie równoważy suchą ewidencję struktur organizacyjnych z praktycznym wymiarem ich zastosowania w asymetrycznym starciu. Dzięki unikalnym schematom i drobiazgowej analizie komponentów bojowych, publikacja ta stanowi nieocenione źródło wiedzy dla historyków wojskowości oraz modelarzy, pozostając do dziś jednym z najbardziej klarownych i przydatnych opracowań referencyjnych poświęconych strukturze armii USA w dobie konfliktu indochińskiego.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
