"23rd Fighter Group: 'Chennault’s Sharks'” autorstwa Carla Moleswortha, z okładką Marka Postlethwaite’a i ilustracjami Jamesa Lauriera, to uznane opracowanie z serii Osprey "Aviation Elite Units” (numer 31), wydane po raz pierwszy w 2009 roku. Książka stanowi skondensowane studium poświęcone strukturze organizacyjnej, maszynom oraz zmaganiom bojowym oficjalnego spadkobiercy legendarnego Dywizjonu Ochotników Amerykańskich (AVG), czyli słynnych "Latających Tygrysów”. Publikacja przenosi czytelnika w realia teatru działań wojennych w Chinach, Birmie i Indiach (CBI) z okresu II wojny światowej, śledząc losy jednostki od momentu jej powołania w lipcu 1942 roku, przez zaciekłą wojnę podjazdową w azjatyckich przestworzach, aż po triumfalny koniec konfliktu w 1945 roku.
Układ książki jest logiczny i w pełni podporządkowany standardom wydawnictwa. Molesworth rozpoczyna od opisu trudnego momentu przejęcia pałeczki od rozwiązywanego AVG i włączenia pilotów w oficjalne struktury USAAF w ramach China Air Task Force. Kolejne rozdziały skrupulatnie dokumentują modernizację parku maszynowego grupy: od wysłużonych i stale łatanych myśliwców P-40 Warhawk, na których burtach malowano charakterystyczne, budzące grozę paszcze rekinów, po nowocześniejsze P-51 Mustang, wprowadzane do walki w późniejszym etapie wojny. Autor precyzyjnie rekonstruuje dynamicznie zmieniające się realia taktyczne, w tym zmagania z japońską ofensywą Ichi-Go, oraz specyfikę działań partyzanckich, polegających na ciągłym przenoszeniu samolotów pomiędzy prymitywnymi, ukrytymi w głębi Chin bazami polowymi. Istotnym elementem narracji jest ukazanie logistycznego koszmaru jednostki, która z powodu odcięcia dróg lądowych była zaopatrywana wyłącznie drogą powietrzną nad Himalajami (słynny "Garb”), co oznaczało permanentny deficyt paliwa, części zamiennych i amunicji.
Dzieło Moleswortha spotkało się z entuzjastycznym odzewem ze strony pasjonatów lotnictwa oraz recenzentów na portalach tematycznych (takich jak m.in. Modeling Madness). Czytelnicy doceniają sprawnie poprowadzoną opowieść, w której suche dane liczbowe - jak imponujący bilans 594 zwycięstw powietrznych - zbalansowano osobistymi relacjami wybitnych asów myśliwskich, wśród których znaleźli się tacy piloci jak David "Tex” Hill, Robert "Bob” Scott czy Clinton "Casey” Vincent. Odbiorcy chwalą autora za wierne oddanie realiów psychologicznych służby w izolacji oraz ukazanie wysokiej ceny ludzkiej, jaką przyszło zapłacić jednostce (życie straciło 126 pilotów). Książka uchodzi za fundamentalne źródło wiedzy dla modelarzy budujących repliki samolotów z frontu azjatyckiego. Część bardziej wymagających historyków sygnalizuje jednak, że z racji ograniczeń formatu, szersze tło geopolityczne relacji amerykańsko-chińskich w tym okresie zostało nakreślone jedynie marginalnie.
Niewątpliwą siłą tej pozycji jest jej oprawa graficzna. Obok widowiskowej sceny powietrznej na okładce namalowanej przez Marka Postlethwaite’a, wewnątrz tomu zamieszczono aż 126 unikalnych, nierzadko wcześniej niepublikowanych, czarno-białych fotografii archiwalnych. Kluczowym punktem programu są jednak kolorowe profile samolotów stworzone przez Jamesa Lauriera. Plansze te z zegarmistrzowską dokładnością odtwarzają specyficzny kamuflaż, stopień zużycia powłoki malarskiej w wilgotnym klimacie oraz przede wszystkim indywidualne i unikalne warianty malowania paszcz rekinów (nose art) na maszynach podległych dywizjonów. Towarzyszące im w aneksach komentarze techniczno-historyczne dają doskonałe wyobrażenie o wyglądzie sprzętu i stanowią bezcenną bazę referencyjną dla modelarzy redukcyjnych.
Tekst wyszedł spod pióra Carla Moleswortha - cenionego amerykańskiego publicysty i badacza, który od dekad specjalizuje się w kronikach lotniczych teatru CBI. Jego warsztat cechuje się zwięzłością, dbałością o detal faktograficzny oraz unikalną umiejętnością budowania dramaturgii. Dzięki wieloletnim poszukiwaniom i bliskim kontaktom z weteranami oraz ich rodzinami, pisarz tchnął życie w oficjalne meldunki bojowe, oferując tekst głęboki merytorycznie, a przy tym wolny od monotonii.
Słabsze strony książki są bezpośrednią konsekwencją ram narzuconych przez serię "Aviation Elite Units”. Objętość zamykająca się w 128 stronach wymusiła rezygnację z drobiazgowych analiz taktycznych pojedynczych starć na rzecz zachowania płynności kroniki. Z powodu tej skrótowości, czytelnik nastawiony na pełne, wieloaspektowe kompendium strategiczne może odczuć pewien niedosyt. Co więcej, opowieść skupia się niemal w stu procentach na optyce amerykańskiej, przez co perspektywa i reakcje japońskiego lotnictwa armii i marynarki (JAAF i JNAF) traktowane są wyłącznie jako tło dla dokonań pilotów generała Claire’a Chennaulta.
Mówiąc krótko, "23rd Fighter Group: 'Chennault’s Sharks'” to niezwykle udane, rzetelne i barwne wprowadzenie do dziejów amerykańskich skrzydeł nad Chinami. Carl Molesworth z powodzeniem połączył chłodną relację operacyjną z fascynującą historią ludzi walczących w ekstremalnych warunkach. Wizualna strona tomu, napędzana talentem Jamesa Lauriera, gwarantuje, że książka ta pozostaje jedną z najbardziej pożytecznych pozycji dla każdego, kto interesuje się specyfiką wojny powietrznej na Dalekim Wschodzie i chce zrozumieć fenomen jednostki, która przejęła dziedzictwo po legendarnych "Latających Tygrysach”.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
