To druga część opowieści o niemieckich asach Albatrosów, która zaczęła się w numerze 32: "Albatros Aces of World War I". Prawie każdy niemiecki as, który latał przed latem 1918 roku, odniósł zwycięstwa na myśliwcach Albatros, których wprowadzenie zbiegło się w czasie z rozwojem słynnego i odnoszącej duże sukcesy Jagdstaffeln, pierwszej prawdziwej niemieckiej formacji myśliwskiej, która stała się kluczową niemiecką taktyką powietrzną i przyczyniła się do wywalczenia przewagi powietrznej od aliantów. Po okresie siania spustoszenia na niebie nad Arras Albatros został ostatecznie zdeklasowany przez kolejne generacje samolotów alianckich, jednak nadal pozostał najliczniejszym spośród wszystkich niemieckich myśliwców w I wojnie światowej, przy czym dwupłatowce Albatros stanowiły prawie dwie trzecie niemieckich myśliwców front podczas ofensywy wiosennej 1918 r. Ta książka, z 32 profilami kolorystycznymi, przedstawia unikalne oznaczenia jednego z najgroźniejszych myśliwców I wojny światowej. Zawiera opisy słynnych i niedocenianych asów, mnóstwo relacji z pierwszej ręki i oryginalne zdjęcia, oferuje świeże spojrzenie na doświadczenia niemieckich pilotów, którzy przeżyli zupełnie inny rodzaj wojny niż żołnierze na ziemi.

"Albatros Aces of World War 1 Part 2" autorstwa Grega VanWyngardena, z okładką Marka Postlethwaite'a oraz ilustracjami Harry'ego Dempseya i Marka Stylinga, to tom numer 77 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany po raz pierwszy 24 lipca 2007 roku. Książka stanowi kontynuację tomu 32 i jest pierwszym w literaturze anglojęzycznej opracowaniem poświęconym dodatkowej grupie pilotów myśliwskich Luftstreitkräfte, którzy uzyskali status asa, latając na samolotach wytwórni Albatros w latach 1917–1918 – okresie dominacji niemieckich dwupłatów nad frontem zachodnim.

Struktura książki jest typowa dla serii. VanWyngarden rozpoczyna od wprowadzenia historycznego, omawiającego ewolucję konstrukcji Albatrosa: od wczesnych D.I/D.II, przez ikoniczne D.III z charakterystycznym "V-strutem", po ulepszone D.V/D.Va z mocniejszymi silnikami i przeprojektowanym płatowcem. Następne rozdziały systematycznie relacjonują udział asów w kluczowych kampaniach: "Bloody April" 1917 roku (gdy Albatrosy D.III zdominowały niebo nad Arras), walki latem i jesienią 1917 roku, oraz działania w 1918 roku w obliczu rosnącej przewagi alianckich myśliwców (SE.5a, SPAD XIII, Camel). Autor koncentruje się na biografiach pilotów, ich osiągnięciach oraz specyfice eksploatacji Albatrosów w warunkach dynamicznie zmieniającej się wojny powietrznej.

Książka prezentuje sylwetki kolejnych asów latających na Albatrosach: wśród nich znaleźli się zarówno słynni piloci tacy jak Lothar von Richthofen (młodszy brat "Czerwonego Barona", 40 zwycięstw), Karl Allmenröder (30 zwycięstw), Paul Bäumer (43 zwycięstwa), Friedrich Kempf (24 zwycięstwa), jak i mniej znani, lecz równie skuteczni piloci z jednostek Jagdstaffeln działających na froncie zachodnim. VanWyngarden relacjonuje ich osiągnięcia w sposób faktograficzny, opierając się na dziennikach lotów, raportach jednostek i relacjach weteranów, unikając nadmiernej heroizacji, a jednocześnie ukazując specyfikę walk powietrznych w latach 1917–1918: znaczenie współpracy w ramach formacji, adaptacji do maszyny o specyficznych właściwościach lotnych oraz ewolucji taktyk w odpowiedzi na aliancką przewagę technologiczną.

Książka spotkała się z pozytywnym przyjęciem czytelników. Na Goodreads publikacja uzyskała solidną ocenę około 4,2 na 5 na podstawie kilkunastu opinii. Recenzenci chwalą przystępny styl narracji i wartość historyczną publikacji, szczególnie doceniając fakt, że VanWyngarden – jako uznany specjalista od niemieckiego lotnictwa myśliwskiego I wojny światowej – miał dostęp do szerokiego spektrum źródeł, w tym relacji weteranów i dokumentacji archiwalnej. Wielu czytelników wskazuje, że książka stanowi cenne uzupełnienie wcześniejszego tomu o Albatrosach, oferując perspektywę pilotów, których biografie bywają rzadziej omawiane w literaturze zachodniej. Niektórzy recenzenci zauważają jednak, że ze względu na format serii, szczegółowa analiza poszczególnych bitew powietrznych lub taktyk eskadr jest ograniczona – co jest zrozumiałe przy objętości około 96 stron.

Wartościowym elementem publikacji są ilustracje Harry'ego Dempseya i Marka Stylinga. Plansze odtwarzają profile samolotów, schematy kamuflażu, oznaczenia jednostkowe i detale wyposażenia kokpitu w różnych wariantach Albatrosów D.III/D.V/D.Va używanych przez niemieckie jednostki myśliwskie. Publikacja zawiera liczne zdjęcia archiwalne, w tym wiele fotografii pilotów z ich maszynami oraz ujęcia z pola walki, które czytelnicy chwalą za przydatność dla modelarzy, szczególnie w kwestii odtworzenia charakterystycznych, często bardzo kolorowych malowań Albatrosów z różnych Jagdstaffeln. Zdjęcia archiwalne uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności.

Autorem tekstu jest Greg VanWyngarden, amerykański historyk lotnictwa i uznany specjalista od niemieckiego lotnictwa myśliwskiego I wojny światowej. Jest autorem licznych prac dla Osprey Publishing, w tym tomów o asach latających na Fokkerach, Pfalzach i innych typach maszyn. Jego styl jest zwięzły i nastawiony na przekazanie faktów, co odpowiada charakterowi serii "Aircraft of the Aces". VanWyngarden konfrontuje dostępne źródła niemieckie z raportami alianckimi, co pozwala na zrównoważone przedstawienie liczby zwycięstw – kwestii często spornej ze względu na różnice w procedurach potwierdzania zestrzeleń między armiami.

Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: około 96 stron tekstu wymusza selekcję materiału. Niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza taktyki poszczególnych eskadr, szerszy kontekst techniczny rywalizacji z alianckimi myśliwcami czy porównanie z późniejszymi konstrukcjami Fokker Dr.I i D.VII – zostały potraktowane skrótowo. Dodatkowo data wydania (2007) oznacza, że książka nie uwzględnia badań archiwalnych opublikowanych w ostatnich dekadach, choć podstawowe ustalenia dotyczące biografii i osiągnięć pilotów pozostają aktualne.

Podsumowując, "Albatros Aces of World War 1 Part 2" to solidne i rzetelne wprowadzenie do tematu niemieckich pilotów myśliwskich latających na Albatrosach w kluczowym okresie 1917–1918. Greg VanWyngarden stworzył przystępne kompendium, które łączy analizę techniczną z biografiami pilotów i unikalnymi relacjami z pola walki. Dla czytelników szukających szczegółowej analizy taktycznej publikacja może okazać się zbyt zwięzła, lecz jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań lub jako źródło wizualne dla modelarzy sprawdza się doskonale. Warto ją traktować jako jeden z elementów szerszej bibliografii tematu, uzupełniający inne tomy serii "Aircraft of the Aces" o myśliwcach państw centralnych. Dla miłośników historii lotnictwa i "mniej znanych" aspektów wojny powietrznej I wojny światowej ta książka ma szczególną wartość, przypominając o roli Albatrosa jako maszyny, która – przez kluczowe miesiące 1917 roku – zapewniła Luftstreitkräfte przewagę w powietrzu nad frontem zachodnim, i o umiejętnościach, odwadze oraz determinacji pilotów, którzy pisali kolejne rozdziały w historii walki powietrznej.

Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com