Wchodząc do służby pod koniec bitwy o Anglię, Bristol Beaufighter został rozmieszczony przez Fighter Command w samą porę na początek nocnego "blitzu” Luftwaffe na Wielką Brytanię. Używany przez wyspecjalizowane eskadry nocnych myśliwców - kilka z nich to elitarne przedwojenne jednostki Pomocniczych Sił Powietrznych (Auxiliary Air Force)– był pierwszym nocnym myśliwcem wyposażonym standardowo w radar lotniczy. Tak wyposażony, łączył zdolność "widzenia” wroga w nocy z niszczycielską siłą rażenia czterech działek i sześciu karabinów maszynowych. Ta książka opisuje wyczyny mężczyzn, którzy zdobyli asa walcząc na Bristol Beaufighter.
"Beaufighter Aces of World War 2" autorstwa Andrew Thomasa, z okładką Marka Postlethwaite'a oraz ilustracjami Johna Weala i Marka Stylinga, to tom numer 65 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany po raz pierwszy 24 maja 2005 roku. Książka stanowi pierwsze w literaturze anglojęzycznej kompendium poświęcone wyłącznie pilotom myśliwskim, którzy uzyskali status asa, latając na dwusilnikowym, wielozadaniowym myśliwcu Bristol Beaufighter – maszynie, która odegrała kluczową rolę w nocnej obronie powietrznej Wielkiej Brytanii, walkach nad Morzem Północnym, działaniach antyokrętowych na Morzu Śródziemnym oraz w kampaniach na Pacyfiku.
Struktura książki jest typowa dla serii. Thomas rozpoczyna od krótkiego wprowadzenia historycznego, omawiającego genezę konstrukcji Beaufightera jako rozwinięcia bombowca Beaufort, z mocnymi silnikami Hercules, ciężkim uzbrojeniem (cztery działka 20 mm i sześć karabinów maszynowych) oraz radarem AI (Airborne Interception), który uczynił z niego skuteczny myśliwiec nocny. Następne rozdziały systematycznie relacjonują udział asów Beaufightera w kluczowych kampaniach: obrona nocna Wielkiej Brytanii podczas Blitzu (1940–1941), walki nad Morzem Północnym i w obronie konwojów atlantyckich, działania na Morzu Śródziemnym przeciwko transportom Osi do Afryki Północnej, oraz służba w jednostkach RAAF na Pacyfiku, gdzie Beaufightery zwalczały japońskie statki i samoloty.
Książka prezentuje sylwetki najwybitniejszych asów latających na Beaufighterach: Johna "Cat's Eyes" Cunninghama (20 zwycięstw, pioniera walki nocnej z radarem), Johna Deringa, Kena Duerdena, a także pilotów z jednostek antyokrętowych i Pacyfiku. Thomas relacjonuje ich osiągnięcia w sposób faktograficzny, unikając nadmiernej heroizacji, a jednocześnie ukazując specyfikę walk powietrznych w różnych rolach: jako myśliwca nocnego, niszczyciela statków oraz myśliwca dalekiego zasięgu. Autor zwraca uwagę na unikalny kontekst służby załóg Beaufightera: konieczność ścisłej współpracy pilota i operatora radaru/nawigatora, adaptację taktyk do walki w ciemnościach oraz specyfikę ataków na cele morskie przy użyciu rakiet i torped.
Książka spotkała się z pozytywnym przyjęciem czytelników. Na portalach recenzyjnych użytkownicy chwalą przystępny styl narracji i wartość historyczną publikacji, szczególnie doceniając fakt, że Thomas poświęcił uwagę maszynie, która bywa rzadziej omawiana w literaturze popularnej na rzecz bardziej ikonicznych myśliwców jednosilnikowych. Recenzenci wskazują na użyteczność książki dla modelarzy i entuzjastów lotnictwa, którzy szukają informacji o malowaniach, oznaczeniach jednostkowych i specyfice eksploatacji Beaufightera w różnych teatrach działań. Niektórzy czytelnicy zauważają jednak, że ze względu na szeroki zakres geograficzny i różnorodność ról bojowych, poszczególne wątki są przedstawione w sposób zwięzły – co jest zrozumiałe przy objętości około 96 stron serii.
Wartościowym elementem publikacji są ilustracje Johna Weala i Marka Stylinga. Plansze odtwarzają profile samolotów, schematy kamuflażu, oznaczenia jednostkowe i detale wyposażenia kokpitu w różnych wariantach Beaufightera (Mk.IF, Mk.VIF, Mk.X, Mk.21) oraz w barwach RAF, RAAF i innych sił sojuszniczych. Publikacja zawiera liczne zdjęcia archiwalne, w tym wiele fotografii załóg z ich maszynami, które czytelnicy chwalą za przydatność dla modelarzy, szczególnie w kwestii odtworzenia rzadkich malowań z teatrów śródziemnomorskiego i pacyficznego. Zdjęcia archiwalne uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności.
Autorem tekstu jest Andrew Thomas, brytyjski historyk lotnictwa i jeden z najbardziej uznanych badaczy RAF-u w II wojnie światowej. Jest autorem licznych prac o dywizjonach myśliwskich i asach RAF-u, a jego doświadczenie w pracy z archiwami i relacjami weteranów gwarantuje wysoki poziom merytoryczny publikacji. Jego styl jest zwięzły i nastawiony na przekazanie faktów, co odpowiada charakterowi serii "Aircraft of the Aces". Thomas konfrontuje źródła brytyjskie z raportami niemieckimi, włoskimi i japońskimi, co pozwala na zrównoważone przedstawienie liczby zwycięstw – kwestii często spornej ze względu na różnice w dokumentacji i propagandzie wojennej.
Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: około 96 stron tekstu wymusza selekcję materiału. Niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza taktyki poszczególnych eskadr, szerszy kontekst strategiczny poszczególnych kampanii czy porównanie z myśliwcami nocnymi innych typów (np. Mosquito, Ju 88) – zostały potraktowane skrótowo. Dodatkowo data wydania (2005) oznacza, że książka nie uwzględnia badań archiwalnych opublikowanych w ostatnich dekadach, choć podstawowe ustalenia dotyczące biografii i osiągnięć pilotów pozostają aktualne.
Podsumowując, "Beaufighter Aces of World War 2" to solidne wprowadzenie do tematu pilotów myśliwskich latających na wszechstronnym Beaufighterze w różnych teatrach II wojny światowej. Andrew Thomas stworzył przystępne i rzetelne kompendium, które łączy analizę techniczną z biografiami pilotów w przystępnej formie. Dla czytelników szukających szczegółowej analizy taktycznej lub szerszego kontekstu strategicznego publikacja może okazać się zbyt zwięzła, lecz jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań lub jako źródło wizualne dla modelarzy sprawdza się dobrze. Warto ją traktować jako jeden z elementów szerszej bibliografii tematu, uzupełniający inne tomy serii "Aircraft of the Aces" poświęcone myśliwcom RAF-u oraz dedykowane monografie o wojnie nocnej i działaniach antyokrętowych. Dla miłośników historii lotnictwa i "mniej znanych" konstrukcji myśliwskich ta książka ma szczególną wartość, przypominając o roli Beaufightera jako maszyny, która łączyła siłę ognia, wytrzymałość i uniwersalność – cechy, które uczyniły z niego jeden z najbardziej skutecznych myśliwców wielozadaniowych II wojny światowej.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
