Jako pierwszy wariant Spitfire'a, który który był szeroko wykorzystywany poza Wielką Brytanią, Mk V walczył z sojuszem Osi na pustyniach Afryki Północnej, wodach Morza Śródziemnego i rozległych obszarach Oceanu Indyjskiego u północnych wybrzeży Australii. Początkowo produkowany w pośpiechu, aby walczyć z wprowadzanymi nowymi niemieckimi myśliwcami (Bf 109F i Fw 190), Mk V został stworzony po prostu przez połączenie kadłuba Spitfire'a Mk I lub II z nowym silnikiem Merlin 45 - tak skutecznie że ostatecznie zbudowano około 6479 płatowców. Choć często deklasowany (zwłaszcza na w walkach nad Kanałem przez Fw 190) przez myśliwce późniejszej generacji, Mk V okazał się godnym przeciwnikiem, gdy pilotowali go piloci kalibru Malan, Tuck, Johnson, Beurling, Caldwell i Duke, którzy odnieśli z nim sukcesy dzięki jego zwinności i wzmocnionemu uzbrojeniu.
"Spitfire Mark V Aces 1941-45" autorstwa Alfreda Price, z okładką Iaina Wyllie oraz ilustracjami Keitha Fretwella, Marka Stylinga i Mike'a Chappella, to ceniona pozycja z serii Osprey "Aircraft of the Aces" (tom 16), wydana po raz pierwszy w 1997 roku. Książka poświęcona jest Spitfire'owi Mk V – wariantowi, który jako pierwszy zobaczył rozległą służbę poza Wielką Brytanią, walcząc z siłami Osi nad pustyniami Afryki Północnej, wodami Morza Śródziemnego oraz rozległymi przestrzeniami Oceanu Indyjskiego u północnych wybrzeży Australii. Choć samolot ten powstał w pośpiechu jako rozwiązanie tymczasowe wobec pojawienia się nowych niemieckich myśliwców (Bf 109F i Fw 190), poprzez połączenie kadłuba Mk I lub II z nowym silnikiem Merlin 45, okazał się na tyle udany, że wyprodukowano łącznie 6479 egzemplarzy tej wersji.
Struktura publikacji jest logiczna i przemyślana: Price rozpoczyna od dwóch rozdziałów poświęconych samemu samolotowi – Stop-Gap Spitfire Variant oraz Improving the Breed – w których szczegółowo omawia genezę Mk V, jego rozwój techniczny oraz wysiłki zmierzające do poprawy osiągów w toku produkcji. Następnie autor przechodzi do opisu działań bojowych, rozpoczynając od walk nad Europą Północno-Zachodnią w 1941 roku, by następnie przejść do kluczowej bitwy o Maltę, gdzie Spitfire V odegrał decydującą rolę w obronie wyspy. Szczególnie interesujący jest rozdział Tactics of a Malta Ace, koncentrujący się na doświadczeniach amerykańskiego pilota Reade'a F. Tilleya, który ochotniczo służył w RCAF i spędził cztery miesiące na Malcie w szczytowym momencie oblężenia – fragment ten daje czytelnikowi rzadką możliwość spojrzenia na walkę powietrzną z perspektywy jednego człowieka.
Kolejne części książki przenoszą czytelnika do Afryki Północnej, a następnie do bardziej egzotycznych teatrów działań: Rosji, Sycylii, Włoch i Azji Południowo-Wschodniej, gdzie Mk V również znalazł zastosowanie, choć w mniejszej skali. Publikację zamyka rozdział Top Spitfire Mark V Aces, zawierający biografie dwunastu najskuteczniejszych pilotów tej wersji, w tym tak legendarnych nazwisk jak Adolph "Sailor" Malan, Robert Stanford Tuck, James "Johnnie" Johnson, George Beurling, Clive Caldwell i Kenneth Duke – asów, którzy dzięki kunsztowi pilotażu, taktycznej inteligencji i niezawodności maszyny odnieśli na niej znaczące sukcesy. Price umiejętnie łączy narrację historyczną z cytatami z relacji pilotów, nadając tekstowi autentyczności i emocjonalnego wymiaru.
Niezaprzeczalnym atutem książki są ilustracje: około 100 zdjęć archiwalnych oraz 40 kolorowych plansz autorstwa zespołu Fretwell–Styling–Chappell, które z niezwykłą precyzją odtwarzają profile samolotów, schematy malowań, oznaczenia jednostkowe i detale wyposażenia. Plansze te, opatrzone szczegółowymi opisami, stanowią nieocenione źródło dla modelarzy i rekonstruktorów. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach wynikających z formatu serii "Aircraft of the Aces": publikacja liczy zaledwie około 100 stron, co czyni ją zwięzłym wprowadzeniem, a nie monografią tematyczną. Dodatkowo, choć Price rzetelnie opisuje osiągnięcia pilotów, niektóre aspekty techniczne (np. szczegółowa analiza porównawcza z Fw 190) zostały potraktowane skrótowo ze względu na objętość.
Autorem tekstu jest Dr Alfred Price (1936–2017), brytyjski historyk lotnictwa, który służył w Royal Air Force jako oficer elektroniki pokładowej, latając na bombowcach V i specjalizując się w wojnie elektronicznej oraz taktyce walk powietrznych. W ciągu piętnastu lat kariery wojskowej zalogował ponad 4000 godzin lotu, a po odejściu ze służby w 1974 roku poświęcił się pisarstwu, stając się autorem ponad 40 książek i 200 artykułów. Posiadał doktorat z historii nadany przez Loughborough University i był członkiem Royal Historical Society, co gwarantowało wysoki poziom merytoryczny jego prac.
Podsumowując, "Spitfire Mark V Aces 1941-45" to pozycja warta polecenia każdemu, kto interesuje się lotnictwem II wojny światowej, historią myśliwców RAF lub biografiami asów myśliwskich. Alfred Price, dzięki połączeniu doświadczenia lotniczego z warsztatem historyka, stworzył przystępne i rzetelne kompendium, które łączy analizę techniczną z narracją bojową i portretami pilotów. Choć od czasu premiery ukazały się nowsze opracowania, książka ta pozostaje jednym z najbardziej zwięzłych i wizualnie atrakcyjnych wprowadzeń do tematu Spitfire'a Mk V i ludzi, którzy pisali jego bojową historię.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
