Niewiele opublikowano w języku angielskim na temat Sił Powietrznych Armii Japońskiej (JAAF), nie mówiąc już o pilotach myśliwców, którzy odnieśli największe sukcesy - co najmniej 150 z nich osiągnęło status asa w ciągu ośmiu lat niemal nieustannej wojny, a wszyscy są wymienieni w tym tomie. Od suchych równin mongolskiego regionu przygranicznego po bujne dżungle Nowej Gwinei, JAAF był przeciwnikiem dla wielu wrogów, z którymi walczył o kontrolę nad niebem. Nawet gdy potężna machina wojenna aliantów okazała się niemal przytłaczająca od początku 1944 roku, elitarni piloci myśliwców z różnych dywizjonów w ramach JAAF walczyli z niemal fanatyczną lojalnością w obronie Wysp Macierzystych.
Książka "P-38 Lightning Aces of the Pacific and CBI" autorstwa Johna Stanawaya, z ilustracjami Iaina Wyllie, Toma Tullisa, Marka Stylinga i Mike'a Chappella, to ceniona pozycja z serii Osprey "Aircraft of the Aces" (tom 14), wydana po raz pierwszy w 1997 roku. Stanaway, będący oficjalnym historykiem National P-38 Pilots' Association, przygotował rzetelne i merytoryczne kompendium poświęcone działaniom myśliwców P-38 Lightning na dwóch kluczowych, a często pomijanych teatrach działań II wojny światowej: Pacyfiku oraz CBI (Chiny-Birma-Indie). Publikacja łączy zwięzłą narrację historyczną z bogatym materiałem ikonograficznym, co czyni ją atrakcyjną zarówno dla historyków, jak i modelarzy czy entuzjastów lotnictwa.
W treści książki czytelnik znajdzie szczegółowy opis wprowadzenia P-38 do walk pod koniec 1942 roku, analizę taktyk walki powietrznej przeciwko japońskim myśliwcom oraz relacje z najsłynniejszych misji, w tym operacji zestrzelenia admirała Yamamoto. Szczególną uwagę poświęcono biografiom ponad stu pilotów, którzy osiągnęli status asa w kokpicie P-38, w tym dwóch najskuteczniejszych asów USA w historii – Richarda Bonga (40 zwycięstw) i Thomasa McGuire'a (38 zwycięstw). Autor konfrontuje amerykańskie raporty z japońskimi źródłami, ukazując ewolucję postrzegania P-38 przez przeciwnika – od początkowej lekceważącej ksywki "Pero-Hachi" po respekt budzony skutecznością tej maszyny.
Wizualna strona książki stanowi jej niezaprzeczalny atut: około 100 zdjęć archiwalnych oraz 40 kolorowych plansz autorstwa zespołu ilustratorów (Wyllie, Tullis, Styling, Chappell) prezentuje detale malowania, oznaczeń i modyfikacji samolotów z precyzją szczególnie cenioną przez modelarzy. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach wynikających z formatu serii Osprey – publikacja liczy około 100 stron, co czyni ją zwięzłym wprowadzeniem, a nie obszerną monografią. Dodatkowo, data pierwszego wydania (1997) oznacza, że niektóre dane mogły zostać uzupełnione w nowszych pracach, choć wznowienie z 2014 roku wprowadziło drobne aktualizacje.
Podsumowując, "P-38 Lightning Aces of the Pacific and CBI" to pozycja warta polecenia każdemu, kto interesuje się wojną powietrzną na Pacyfiku, specyfiką myśliwca P-38 lub historią asów myśliwskich. Wysoka ocena czytelników (4,6/5 na Amazonie) oraz opinie ekspertów, określających ją jako "essential for anyone interested in one of the most famous aircraft of WWII", potwierdzają jej wartość. Choć dostępna jedynie w języku angielskim i o ograniczonej objętości, stanowi solidny punkt wyjścia do dalszych badań, łącząc wiarygodność źródłową z przystępną formą i wysoką jakością wykonania.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
