Dwunasty numer z 2016 roku to monografia poświęcona japońskim torpedowcom typów "CHIDORI" i "OTORI". Opracowane w ramach międzynarodowych ograniczeń traktatowych jako przedstawiciele klasy "600-tonowej", stanowiły one próbę uzyskania "cudu techniki w obniżonej cenie". Ostatecznie stały się jednak ilustracją faktu, że "skąpy płaci dwa razy", i zapisały się w historii nie tyle swoimi sukcesami bojowymi, co głośną katastrofą torpedowca "TOMOZURU" w 1934 roku. Wydarzenie to wymusiło szeroko zakrojone prace nad poprawą stateczności całej japońskiej floty. Publikacja opiera się na rzetelnej kwerendzie archiwalnej i jest ceniona za wyjątkową szczegółowość techniczną oraz opis losów poszczególnych jednostek.
Numer ma charakter monografii, dlatego stanowi jeden ciągły, szczegółowy opis podzielony na logiczne sekcje:
- Японские миноносцы 1930-х гг. (Japońskie torpedowce lat 30. XX wieku) - Ten rozdział stanowi historyczne i polityczne tło powstania jednostek. Obejmuje:
- Разработка проекта. Работы по улучшению и модернизации (Opracowanie projektu. Prace nad ulepszeniami i modernizacją) - analizę założeń konstrukcyjnych w ramach limitów traktatu londyńskiego (klasa 600-tonowa) oraz późniejsze, wymuszone modyfikacje po incydencie z "TOMOZURU".
- Стоимость кораблей (Koszt okrętów) - dane ekonomiczne i budżetowe dotyczące budowy tych jednostek.
- Строительство и верфи (Budowa i stocznie) - przegląd japońskich stoczni, w których powstawały te okręty.
- Названия кораблей (Nazwy okrętów) - wyjaśnienie systemu nazewnictwa, który w przypadku tych torpedowców opierał się na nazwach ptaków (np. Chidori - sieweczka, Otori - feniks, Hayabusa - sokół).
- Техническое описание (Opis techniczny) - Najbardziej szczegółowa część monografii, stanowiąca cenne źródło dla modelarzy redukcyjnych i historyków techniki wojskowej:
- Корпус (Kadłub) oraz Надстройки (Nadbudówki) - analiza konstrukcji poszycia, wzmocnień i architektury okrętu.
- Вооружение (Uzbrojenie), w tym:
- Главный калибр (Kaliber główny)
- Зенитное и стрелковое вооружение (Uzbrojenie przeciwlotnicze i broń strzelecka)
- Торпедное вооружение (Uzbrojenie torpedowe)
- Системы управления артиллерийским огнем и торпедной стрельбой (Systemy kierowania ogniem artyleryjskim i torpedowym)
- Противолодочное и противоминное вооружение (Uzbrojenie przeciwpodwodne i przeciwminowe, np. bomby głębinowe i parawany)
- Дальномеры (Dalmierze), Прожекторы (Reflektory), Радиотехническое вооружение (Wyposażenie radiotechniczne),
- Штурманское вооружение (Wyposażenie nawigacyjne), Оптическое вооружение (Wyposażenie optyczne),
- Радиооборудование (Sprzęt radiokomunikacyjny) oraz Оборудование для постановки дымовых завес (Sprzęt do stawiania zasłon dymnych).
- Энергетическая установка (Siłownia / Układ napędowy), obejmująca:
- Турбины (Turbiny) i Котлы (Kotły)
- Мощность и скорость (Moc i prędkość)
- Вспомогательные механизмы (Mechanizmy pomocnicze)
- Дальность плавания и запас топлива (Zasięg pływania i zapas paliwa)
- Винты и рули (Śruby napędowe i stery)
- Корабельные системы и устройства (Okrętowe systemy i urządzenia), w tym Шлюпочное устройство (Wyposażenie łodziowe) oraz Якорное и швартовное устройства (Wyposażenie kotwiczne i cumownicze).
- Окраска (Malowanie) - schematy barwne i kamuflaż stosowany w różnych okresach służby.
- Личный состав (Załoga), w tym Условия обитаемости (Warunki bytowe na pokładzie), Офицерский состав кораблей (Korpus oficerski) oraz Командиры миноносцев и дивизионов миноносцев (Dowódcy poszczególnych torpedowców i dywizjonów).
- Служба кораблей (Służba okrętów) - Chronologiczne i indywidualne podsumowanie losów bojowych oraz operacyjnych każdej z jednostek, z podziałem na dwa typy:
- Typ "CHIDORI": "CHIDORI", "MANAZURU", "TOMOZURU" (ze szczególnym, szczegółowym omówieniem katastrofy z marca 1934 roku, która ujawniła krytyczne wady stateczności), "HATSUKARI".
- Typ "OTORI": "OTORI", "HAYABUSA", "KASASAGI", "HIYODORI", "KIJI", "KARI", "SAGI", "HATO".
- Оценка проекта (Ocena projektu) - Podsumowanie autora, w którym wskazuje, że mimo ambitnych założeń, okręty te stały się "ilustracją do przysłowia, że skąpy płaci dwa razy". Zostały zapamiętane w historii nie tyle dzięki sukcesom bojowym, co jako przestroga przed przetłoczeniem małego kadłuba zbyt ciężkim uzbrojeniem, co doprowadziło do poważnych problemów ze statecznością i wymusiło przeprojektowanie kolejnych serii.
- Источники и литература (Źródła i literatura) - Wykaz archiwaliów, japońskich i rosyjskich publikacji oraz dokumentacji technicznej, z których korzystał autor (Jewgienij Pinak), co potwierdza wysoką rzetelność badawczą tej monografii.