US Army and Marine Corps MRAPs: Mine Resistant Ambush Protected Vehicles

Kategoria: New Vanguard
Producent: Osprey Publishing
Nr katalogowy: BOOK1674

"Pojazdy MRAP US Army i US Marine Corps: Pojazdy odporne na miny i zasadzki" to 206 numer z serii "New Vanguard" wydawnictwa Osprey Publishing.

Autorzy: Guardia Mike, Morshead Henry (ilustracje)

Osprey Publishing od dekad trzyma się swojej sprawdzonej formuły: czterdzieści osiem stron, gęsto upakowane fakty, kolorowe plansze i format, który mieści się w kieszeni. "US Army and Marine Corps MRAPs" Mike'a Guardii, wydane w listopadzie 2013 roku jako tom 206 serii New Vanguard, wpisuje się w ten schemat bez większych odstępstw - i trzeba od razu powiedzieć, że to zarówno jego siła, jak i ograniczenie. Guardia, oficer pancerny armii amerykańskiej z wykształceniem historycznym zdobytym na University of Houston, pisze z perspektywy kogoś, kto rozumie różnicę między pojazdem opancerzonym na papierze a pojazdem, który musi przetrwać wybuch IED pod kołem - i ta praktyczna wiedza wyraźnie podnosi wiarygodność tekstu w porównaniu z czysto encyklopedycznymi opracowaniami tematu.

Układ książki jest klasyczny dla serii: wprowadzenie, obszerny rozdział "History and Development", a następnie seria podrozdziałów poświęconych kolejnym konstrukcjom - od przodka programu, czyli M1117 Armored Security Vehicle, przez Navistar International MaxxPro, Oshkosh M-ATV, BAE Caiman w wersjach 4×4 i 6×6, BAE/General Dynamics RG-31, BAE RG-33 i RG-33L, aż po Force Protection Cougar oraz Buffalo Mine Removal Vehicle. Całość zamyka krótkie spojrzenie w przyszłość programu JLTV, bibliografia i indeks. To sensowna dramaturgia - od genezy programu, przez chaos wczesnych zamówień wojennych, po systematyzację floty - i widać, że autor panuje nad materiałem na tyle, by nie zgubić czytelnika w gąszczu producentów, kategorii (I, II, III) i skrótowców, które w tym temacie potrafią przytłoczyć nawet zorientowanego pasjonata.

Największą wartością merytoryczną książki jest właśnie uporządkowanie chaotycznej historii programu MRAP, który powstawał pod presją strat bojowych w Iraku, a nie w spokojnym cyklu rozwojowym - Guardia dobrze pokazuje, że to nie był jeden pojazd, lecz konkurencyjny wyścig kilku firm i podwykonawców, z których każdy oferował inne kompromisy między ochroną a mobilnością. Autor nie unika też krytycznych uwag: zaznacza, że mimo niewątpliwej skuteczności w ograniczaniu strat od min i IED, MRAP-y miały poważne wady - wysoki środek ciężkości, słabą mobilność terenową i problemy z transportem powietrznym - co jest istotne, bo wiele publikacji poświęconych "cudownej broni" wojny w Iraku pomija tę stronę medalu. To akurat plus, bo dzięki temu książka nie jest laurką, lecz stara się dawać zniuansowany obraz systemu uzbrojenia.

Warstwa ilustracyjna, autorstwa Henry'ego Morsheada, jest tym, co w serii New Vanguard zwykle decyduje o realnej użyteczności tomu dla modelarzy i miłośników pojazdów pancernych - i tu książka spełnia oczekiwania: kolorowe plansze, przekroje i barwne warianty poszczególnych MRAP-ów towarzyszą każdemu podrozdziałowi, uzupełnione fotografiami z teatru działań. Jedno ze zdjęć, pokazujące pojazd po wybuchu ładunku 300-500 funtów, przy którym cała pięcioosobowa załoga wróciła do służby następnego dnia, dobrze ilustruje sens istnienia tej klasy pojazdów - choć trzeba przyznać, że przy formacie 48 stron liczba zdjęć poświęconych każdemu konkretnemu modelowi jest z konieczności skromna i czytelnik szukający materiału referencyjnego do budowy modelu może odczuć niedosyt.

Słabością, wpisaną zresztą w samą formułę serii, jest nieuchronna powierzchowność niektórych partii - rozdziały poświęcone poszczególnym pojazdom liczą po kilka stron i siłą rzeczy nie pozwalają na dogłębną analizę testów balistycznych, kontraktów czy sporów proceduralnych wokół zamówień, które w rzeczywistości ciągnęły się latami i budziły kontrowersje w Kongresie. To książka wprowadzająca, nie monografia akademicka, i warto to mieć na uwadze przed zakupem - dla kogoś, kto już zna temat z raportów Pentagonu czy prasy specjalistycznej, niewiele tu nowości.

Odbiór książki w sieci jest zdecydowanie pozytywny, choć oparty na niewielkiej liczbie głosów, typowej dla tak niszowej publikacji. Na Goodreads na 2026 r. tytuł notuje średnią 4,15 na 5 przy trzynastu ocenach, na Amazonie - около 4,5 na 5 przy około dwudziestu sześciu opiniach, co jak na wąskospecjalistyczną pozycję modelarsko-historyczną jest wynikiem bardzo solidnym. Recenzent serwisu Cybermodeler Online, po opisaniu struktury i ilustracji książki, podsumował ją krótko: "Zdecydowanie polecana" - i trudno się z tą oceną nie zgodzić, o ile traktuje się tom jako sprawne kompendium, a nie ostatnie słowo w temacie.

Podsumowując, "US Army and Marine Corps MRAPs" to solidna, dobrze zilustrowana i rzetelnie napisana pozycja wprowadzająca w temat jednego z najważniejszych programów pojazdowych wojen w Iraku i Afganistanie - warta polecenia modelarzom, hobbystom wojskowości współczesnej i każdemu, kto chce w godzinę zrozumieć, dlaczego amerykańska armia porzuciła Humvee na rzecz ciężkich, klinowych kadłubów. Nie jest to jednak lektura dla kogoś szukającego pogłębionej analizy politycznej czy technicznej - na to trzeba sięgnąć po źródła obszerniejsze niż czterdzieści osiem stron formatu New Vanguard.

Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder

Numer w serii 206
Numer ISBN-13 978-1780962559
Numer ISBN-10 178096255X
Język Angielski
Rok wydania 2013
Ilość stron 48
Wielkość i forma pliku PDF 3081 KB
Tematyka
  • Wojska lądowe
  • Wojska pancerne
Okres
  • XXI wiek
  • XX wiek
Konflikt
  • Interwencja przeciwko Państwu Islamskiemu (2014-obecnie)
  • II wojna w Zatoce Perskiej (2003-2011)
  • Wojna w Afganistanie (2001-2021)

Wyszukiwarka

Filtr

Skasuj