Następca wietnamskiego weterana Bella UH-1 "Huey", śmigłowiec Sikorsky UH-60 po raz pierwszy wzbił się w powietrze w 1974 roku i otrzymał nazwę Black Hawk. Stał się jednym z najbardziej wszechstronnych i skutecznych śmigłowców wielozadaniowych, jakie kiedykolwiek weszły do służby, i był szeroko wykorzystywany – od inwazji na Grenadę, przez konflikt w Somalii, aż po trwającą operację Iraqi Freedom. Skonfigurowany jako śmigłowiec szturmowy, uzbrojony w pociski kierowane, rakiety, karabiny maszynowe i działka, Black Hawk jest również zdolny do realizacji szerokiego spektrum zadań na polu walki, w tym transportu wojska, dowodzenia i kontroli oraz aeromedycznej ewakuacji rannych. Choć Black Hawk jest ostatnio kojarzony głównie z katastrofalnymi wydarzeniami w Mogadiszu, niniejsza książka wykracza poza hollywoodzkie interpretacje, aby zbadać projektowanie, rozwój i operacyjne zastosowanie prawdopodobnie najważniejszego śmigłowca współczesnego świata. Publikacja zawiera fantastyczne, pełnokolorowe ilustracje cyfrowe oraz aktualne informacje na temat roli Black Hawka w Iraku. Omówiono również mniej konwencjonalne misje, w jakich brał udział ten śmigłowiec – od operacji zwalczania handlu narkotykami w Ameryce Południowej po działania pokojowe na całym świecie.
"Sikorsky UH-60 Black Hawk" autorstwa Chrisa Bishopa, z ilustracjami Iana Palmera, to tom numer 116 serii Osprey "New Vanguard", wydany po raz pierwszy 17 czerwca 2008 roku. Książka stanowi zwięzłe kompendium poświęcone konstrukcji, rozwojowi i służbie bojowej legendarnego śmigłowca wielozadaniowego UH-60 Black Hawk – maszyny, która od końca lat 70. XX wieku stanowi trzon amerykańskich i sojuszniczych sił powietrznodesantowych, ratowniczych oraz specjalnych.
Struktura książki jest typowa dla serii "New Vanguard". Bishop rozpoczyna od krótkiego wprowadzenia historycznego, omawiającego genezę programu LHX (Light Helicopter Experimental) i konkurs UTILITY TACTICAL TRANSPORT AIRCRAFT SYSTEM (UTTAS), w którym projekt Sikorsky'ego S-70 pokonał konkurencyjne konstrukcje. Następne rozdziały systematycznie opisują ewolucję techniczną rodziny Black Hawk: od wczesnych UH-60A, przez ulepszone UH-60L z mocniejszymi silnikami i wzmocnioną transmisją, po współczesne UH-60M z cyfrową awioniką i systemami zarządzania walką. Autor szczegółowo relacjonuje specyfikę konstrukcji: układ wirników, systemy awioniki, możliwości transportowe, uzbrojenie opcjonalne oraz warianty specjalistyczne (MH-60 dla sił specjalnych, HH-60 Pave Hawk dla ratownictwa bojowego, SH-60 Seahawk dla US Navy). Szczególną uwagę poświęcono roli Black Hawka w kluczowych operacjach: interwencji na Grenadzie (1983), inwazji na Panamę (1989), wojnie w Zatoce Perskiej (1991), operacjach na Bałkanach, w Afganistanie i Iraku.
Książka spotkała się z pozytywnym przyjęciem czytelników. Na portalach recenzyjnych użytkownicy chwalą przystępny styl narracji i wartość informacyjną publikacji. Recenzenci doceniają, że Bishop w zwięzły sposób wyjaśnia złożone aspekty techniczne śmigłowca, czyniąc treść dostępną zarówno dla entuzjastów, jak i dla modelarzy. Na Goodreads publikacja uzyskała solidną ocenę około 4,0 na 5, co potwierdza jej użyteczność jako wprowadzenia do tematu. Niektórzy czytelnicy wskazują jednak, że ze względu na format serii, szczegółowa analiza poszczególnych wariantów eksportowych lub modyfikacji wprowadzanych przez zagranicznych użytkowników jest ograniczona – co jest zrozumiałe przy objętości około 48 stron.
Wartościowym elementem publikacji są ilustracje Iana Palmera. Plansze odtwarzają profile śmigłowców, schematy kamuflażu, oznaczenia jednostkowe i detale konstrukcyjne w różnych okresach służby. Publikacja zawiera około 100 zdjęć archiwalnych oraz pełnokolorowe plansze, które czytelnicy chwalą za przydatność dla modelarzy, szczególnie w kwestii odtworzenia detali awioniki, uzbrojenia i konfiguracji misyjnych. Zdjęcia archiwalne, w tym wiele fotografii z pola walki i operacji specjalnych, uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności.
Autorem tekstu jest Chris Bishop, brytyjski historyk wojskowości i wieloletni współpracownik Osprey Publishing, specjalizujący się w tematyce lotnictwa wojskowego i śmigłowców bojowych. Jest autorem licznych prac o współczesnych platformach lotniczych, a jego doświadczenie w pracy z dokumentacją techniczną i relacjami weteranów gwarantuje wysoki poziom merytoryczny publikacji. Jego styl jest zwięzły i nastawiony na przekazanie faktów, co odpowiada charakterowi serii "New Vanguard".
Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: publikacja liczy zaledwie 48 stron, co czyni ją wprowadzeniem, a nie monografią tematyczną. Ze względu na zwięzłość niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza poszczególnych misji bojowych, szerszy kontekst strategiczny rozwoju doktryny śmigłowcowej US Army czy porównanie z konkurencyjnymi konstrukcjami (np. NH90, Mi-17) – zostały potraktowane skrótowo. Dodatkowo data wydania (2008) oznacza, że książka nie uwzględnia najnowszych modernizacji wprowadzanych w programie Black Hawk w ostatnich latach, choć podstawowe fakty dotyczące konstrukcji i służby bojowej pozostają aktualne.
Podsumowując, "Sikorsky UH-60 Black Hawk" to solidne wprowadzenie do tematu jednego z najbardziej ikonicznych śmigłowców wojskowych końca XX i początku XXI wieku. Chris Bishop stworzył przystępne i rzetelne kompendium, które łączy analizę techniczną z narracją historyczną i kontekstem operacyjnym. Dla modelarzy i entuzjastów lotnictwa wojskowego książka ma szczególną wartość dzięki wysokiej jakości planszom Iana Palmera. Mimo upływu lat od premiery, publikacja pozostaje jednym z najbardziej użytecznych i wizualnie atrakcyjnych wprowadzeń do tematu Black Hawka – i godnym uzupełnieniem biblioteki miłośnika historii wojskowości współczesnej. Dla czytelników szukających głębszej analizy poszczególnych wariantów lub operacji warto sięgnąć po dedykowane monografie uzupełniające, w tym inne tomy serii "New Vanguard" lub "Combat Aircraft" poświęcone śmigłowcom bojowym.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
