Okręt desantowy typu LST (Landing Ship, Tank) jest jednym z najsłynniejszych spośród wielu amfibijnych jednostek wojennych II wojny światowej. Zdolny do wyładunku cargo bezpośrednio na brzeg i samodzielnego zejścia z plaży, LST stanowił trzon wszystkich alianckich operacji desantowych w latach 1943–1945, w szczególności podczas inwazji w Normandii (D-Day). Przez całą swoją historię LST pozostawał w służbie od końca 1942 roku aż do końca 2002 roku, kiedy to US Navy wycofała USS "FREDERICK" (LST-1184) – ostatnią jednostkę tego typu. Niniejsza książka przedstawia rozwój i zastosowanie LST, w tym jego doskonałość wykraczającą poza początkowe założenia projektowe.
"Landing Ship, Tank (LST) 1942–2002" autorstwa Gordona L. Rottmana, z ilustracjami Tony'ego Bryana, to tom numer 115 serii Osprey "New Vanguard", wydany po raz pierwszy 10 grudnia 2005 roku. Książka stanowi zwięzłe kompendium poświęcone konstrukcji, produkcji i służbie bojowej okrętów desantowych typu LST (Landing Ship, Tank) – jednostek zaprojektowanych do transportu i wysadzania na brzeg czołgów, pojazdów mechanicznych oraz piechoty podczas operacji amfibijnych. Publikacja obejmuje okres od wejścia pierwszych LST do służby pod koniec 1942 roku, przez ich kluczową rolę w lądowaniach w Normandii i na Pacyfiku, aż po wycofanie ostatniej jednostki US Navy pod koniec 2002 roku.
Struktura książki jest typowa dla serii "New Vanguard". Rottman rozpoczyna od krótkiego wprowadzenia historycznego, omawiającego genezę programu LST jako brytyjskiego projektu, który dzięki amerykańskiemu przemysłowi stał się praktyczną rzeczywistością. Następne rozdziały systematycznie opisują ewolucję techniczną tych okrętów: od pierwszych modeli LST(1), przez masowo produkowane LST(2), aż po powojenne modernizacje i warianty specjalistyczne (okręty naprawcze ARL, jednostki dowodzenia, a nawet eksperymentalne "lotniskowce" z systemem Brodie do startu i lądowania lekkich samolotów). Autor szczegółowo relacjonuje specyfikę konstrukcji: charakterystyczne drzwi dziobowe, system balastowy umożliwiający wejście na plażę i samodzielne zejście, opancerzenie, uzbrojenie przeciwlotnicze oraz warunki bytowe załogi. Szczególną uwagę poświęcono roli LST w kluczowych operacjach: lądowaniu na Sycylii, pod Anzio, w Normandii (D-Day) oraz kampaniach pacyficznych.
Książka spotkała się z pozytywnym przyjęciem czytelników. Na Amazonie publikacja uzyskała średnią ocenę 4,5 na 5 gwiazdek na podstawie 95 opinii, przy czym większość recenzentów przyznała jej wysoką notę. Na Goodreads książka uzyskała ocenę około 3,9 na 5. Recenzenci chwalą przystępny styl narracji i wartość informacyjną publikacji. Wielu czytelników docenia, że Rottman wyjaśnia różnice między różnymi typami jednostek desantowych (LST, LCT, LCI), co było dla nich szczególnie wartościowe. Niektórzy czytelnicy wskazują jednak, że przydałoby się więcej szczegółów na temat wariantów specjalistycznych, takich jak ARL – co jest zrozumiałe przy ograniczonej objętości serii.
Wartościowym elementem publikacji są ilustracje Tony'ego Bryana. Plansze odtwarzają profile jednostek, schematy kamuflażu, oznaczenia taktyczne i przekroje konstrukcyjne w różnych okresach służby. Publikacja zawiera około 100 zdjęć archiwalnych oraz pełnokolorowe plansze, które czytelnicy chwalą za przydatność dla modelarzy, szczególnie w kwestii odtworzenia detali konstrukcyjnych i ewolucji uzbrojenia przeciwlotniczego. Zdjęcia archiwalne, w tym wiele fotografii z pola walki i operacji desantowych, uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności.
Autorem tekstu jest Gordon L. Rottman, amerykański historyk wojskowości i weteran US Army, który służył przez 26 lat w siłach specjalnych, piechocie powietrznodesantowej oraz wywiadzie wojskowym, w tym w Wietnamie. Jest autorem ponad 50 tytułów dla Osprey Publishing, co gwarantuje wysoki poziom merytoryczny publikacji. Jego styl jest zwięzły i nastawiony na przekazanie faktów, co odpowiada charakterowi serii "New Vanguard". Rottman konfrontuje źródła amerykańskie z brytyjskimi i innymi alianckimi, co pozwala na zrównoważone przedstawienie historii rozwoju i eksploatacji LST.
Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: publikacja liczy zaledwie 48 stron, co czyni ją wprowadzeniem, a nie monografią tematyczną. Ze względu na zwięzłość niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza poszczególnych operacji desantowych, szerszy kontekst strategiczny rozwoju doktryny amfibijnej czy porównanie z jednostkami innych państw – zostały potraktowane skrótowo. Dodatkowo data wydania (2005) oznacza, że książka nie uwzględnia najnowszych badań archiwalnych z ostatnich dekad, choć podstawowe fakty dotyczące konstrukcji i służby bojowej LST pozostają aktualne.
Podsumowując, "Landing Ship, Tank (LST) 1942–2002" to solidne wprowadzenie do tematu amerykańskich okrętów desantowych typu LST. Gordon Rottman stworzył przystępne i rzetelne kompendium, które łączy analizę techniczną z narracją historyczną i kontekstem operacyjnym. Dla modelarzy i entuzjastów historii marynarki wojennej książka ma szczególną wartość dzięki wysokiej jakości planszom Tony'ego Bryana. Mimo upływu lat od premiery, publikacja pozostaje jednym z najbardziej użytecznych i wizualnie atrakcyjnych wprowadzeń do tematu LST – i godnym uzupełnieniem biblioteki miłośnika historii wojskowości XX wieku. Dla czytelników szukających głębszej analizy poszczególnych operacji desantowych warto sięgnąć po dedykowane monografie uzupełniające, w tym inne tomy serii "New Vanguard" lub "Campaign" poświęcone wojnie amfibijnej.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
