Kirylasz Leonid I.

Leonid Illicz Kirylasz (ukr. Леонід Ількович Кирилаш; zmarł przed 2024 rokiem, w niektórych opracowaniach translacja finetyczna jego nazwiska brzmi Kirilasz, lub Kiriłasz) był ukraińskim historykiem marynarki wojennej, dziennikarzem, kolekcjonerem oraz oficerem marynarki wojennej w stanie spoczynku. Pochodzący z Zaporoża badacz, będący wieloletnim członkiem Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy (Національна спілка журналістов України), zyskał w międzynarodowym środowisku marynistycznym status jednego z czołowych ekspertów i pionierów badań nad historią techniczną oraz operacyjną floty austro-węgierskiej (Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine) na przełomie XIX i XX wieku. Jako jeden z niewielu badaczy z Europy Wschodniej regularnie uczestniczył w międzynarodowych sympozjach historycznych organizowanych w dawnych bazach cesarsko-królewskiej marynarki (m.in. w chorwackiej Puli), gdzie aktywnie współpracował z historykami z Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Węgier, a jego unikalne opracowania koncentrowały się na niszowych, rzadko opisywanych klasach okrętów oraz zapomnianym dziedzictwie biograficznym tamtej epoki.

Jego bogaty dorobek publicystyczny obejmuje zarówno specjalistyczne monografie artykułowe, jak i teksty popularnonaukowe odsłaniające mało znane karty z historii wojen morskich. Do jego najważniejszych prac należy pionierski artykuł "Несостоявшийся прорыв: Австро-венгерские мореходные боевые катера” (Niedoszły przełom: Austro-węgierskie morskie kutry bojowe), opublikowany w 2010 roku wspólnie z R.V. Łapszynem na łamach prestiżowego rosyjskiego magazynu techniczno-historycznego "Морская кампания” (Morskaja Kampanija), w którym autorzy drobiazgowo przeanalizowali rozwój i projekty austro-węgierskich kutrów bojowych z okresu I wojny światowej. Kirylasz był również autorem szeroko cytowanego artykułu analitycznego "Загибель флагмана” (Zagłada flagowca), wydanego na łamach ukraińskiego dziennika "Голос України” (Golos Ukrainy), w którym opisał kulisy tragicznego zatopienia pancernika SMS "VIRIBUS UNITIS" (przemianowanego tuż przed zatopieniem na Jugoslavija) w listopadzie 1918 roku.

Oprócz zagadnień stricte konstruktorsko-okrętowych, Kirylasz poświęcił wiele lat na zaawansowane poszukiwania archiwalne i terenowe dotyczące wybitnych postaci łączących Ukrainę z flotą habsburską, ze szczególnym uwzględnieniem dr. Jarosława Okunewskiego (Ярослав Окуневський; 1860–1929) – naczelnego lekarza austro-węgierskiej marynarki wojennej w randze admiralskiej (generała-lekarza sztabowego), a zarazem zasłużonego ukraińskiego działacza społecznego i pisarza. Dopełnieniem jego pasji historycznej była działalność kolekcjonerska; badacz zgromadził unikalny zbiór XIX-wiecznych litografii oraz dokumentów z epoki, które stanowiły niezwykle rzadkie i cenne źródło ikonograficzne dla dziejów budownictwa okrętowego w basenie Morza Adriatyckiego, trwale zapisując się w pamięci współczesnych badaczy morza.

Publikacje jego autorstwa: