Derjabin Aleksandr

Aleksandr Derjabin (ros. Александр Дерябин, ang. Deryabin Alexander) to uznany rosyjski historyk wojskowości, którego specjalizacją jest wojna domowa w Rosji i wczesne jednostki pancerne. Dzięki wykształceniu archiwalnemu i pracy w resortowych instytutach wojskowych dysponuje unikalnym dostępem do źródeł, co czyni jego publikacje szczególnie wartościowymi dla badaczy tematu. Współpraca z Osprey Publishing pozwoliła na upowszechnienie jego wiedzy wśród czytelników anglojęzycznych, a jego prace – często tworzone w duecie z zachodnimi autorami – stanowią pomost między rosyjską a międzynarodową historiografią wojskową. Dla osób zainteresowanych wojną domową w Rosji, pojazdami pancernymi i umundurowaniem z początku XX wieku, publikacje Deryabina są pozycjami obowiązkowymi.

W 1982 roku ukończył Moskiewski Państwowy Instytut Historyczno-Archiwalny, a następnie przez dekadę pracował w Instytucie Historii Wojskowej przy Ministerstwie Obrony Federacji Rosyjskiej. To doświadczenie archiwalne i instytucjonalne stanowi fundament jego rzetelności badawczej. Derjabin jest autorem licznych publikacji w języku rosyjskim poświęconych umundurowaniu, uzbrojeniu i historii konfliktów na terenie Imperium Rosyjskiego i ZSRR. Dla międzynarodowego czytelnika stał się znany dzięki współpracy z brytyjskim wydawnictwem Osprey Publishing, w ramach której współtworzył wartościowe pozycje z serii New Vanguard. Do jego najważniejszych prac w języku angielskim należą m.in. "Armored Units of the Russian Civil War: White and Allied", "Armored Units of the Russian Civil War: Red Army" – wkład merytoryczny jako ekspert od źródeł rosyjskich, "White Armies of Northwest Russia 1918–1920" – monografia poświęcona białym formacjom na froncie północno-zachodnim. Jego prace wyróżniają się dostępem do mało znanych źródeł rosyjskich, precyzją w opisie detali technicznych pojazdów pancernych i umundurowania oraz umiejętnym łączeniem kontekstu operacyjnego z analizą materiałową. Derjabin często współpracuje z zachodnimi historykami (m.in. z Davidem Bullockiem) oraz ilustratorami (Andriej Aksenow), co pozwala na tworzenie publikacji łączących perspektywę wschodnią i zachodnią. Derjabin aktywnie uczestniczy w konferencjach historycznych i prezentacjach książek w Rosji, promując wiedzę o „białej" stronie wojny domowej – temacie długo marginalizowanym w radzieckiej historiografii. Jego dorobek jest szczególnie ceniony przez modelarzy, rekonstruktorów i badaczy wczesnej broni pancernej.

Książki i publikacje jego autorstwa: