Krążownik zwiadowczy był typem okrętu wojennego z początku XX wieku, który był mniejszy, szybszy, słabiej uzbrojony i opancerzony niż krążowniki pancernopokładowe lub lekkie krążowniki, ale większy niż ówczesne niszczyciele. Przeznaczony do zadań w zakresie zwiadu na rzecz floty i jako przewodnik flotylli niszczycieli, krążownik zwiadowczy był zwykle uzbrojony w od 6 do 10 dział typu używanego na niszczycielach o kalibrze od 3 cali (76 mm) do 4,7 cala (120 mm) i od dwóch do czterech wyrzutni torpedowych.

Brytyjczycy jako pierwsi operowali krążownikami zwiadowczymi (ang. scout cruiser), a Royal Navy nabyła 15 okrętów podzielonych na dwie odrębne grupy - osiem okrętów zamówionych w ramach Programu Rozbudowy Floty z 1903 r. oraz siedem późniejszych, nieco większych okrętów, zamówionych w ramach programów na lata 1907-1910. Wszystkie te okręty służyły w I wojnie światowej, po której to nadejście lepszych maszyn napęowych i większych, szybszych niszczycieli i lekkich krążowników sprawiło, że stały się przestarzałe.

Drugim głównym operatorem krążowników zwiadowczych były Włochy. Ponieważ w latach 1900-1928 nie planowano żadnych krążowników pancernopokładowych ani lekkich krążowników, Regia Marina zamiast nich od 1912 r. zamówiła szereg krążowników ziwadowczych (wł. esploratori). Powiekszając istniejące projekty niszczycieli i tworząc większe i lepiej opancerzone i uzbrojone krążowniki, dodatkowo wyposażano je w możliwość stawiania min. Później krążowniki klasy esploratori, takie jak okręty typu "LEONE", były wyposażone w znacznie cięższe uzbrojenie, zdolne do obezwładnienia każdego niszczyciela z wczesnych lat dwudziestych. Jednak w 1938 r. ocalałe esploratori zostały przeklasyfikowane jako niszczyciele.