W tym rozdziale omówimy działa artylerii średniej i lekkiej znajdujące się na pokładach okrętów Wielkiej Brytanii i Niemiec. Porównamy możliwości i osiągi poszczególnych typów armat i określimy potencjał obu stron w tym zakresie. Omówimy również broń torpedową używaną w czasie bitwy jutlandzkiej. 

Zanim przejdziemy do opisu dział artylerii średniej należy uściślić jakie kryteria musi spełniać konkretne działo, aby zaliczyć je od artylerii ciężkiej, średniej czy lekkiej. Mimo, że obecnie taki podział nie jest już używany, to w czasie I wojny światowej, zarówno w Niemczech jak i Wielkiej Brytanii działa znajdujące się na pokładach okrętów kategoryzowano na podstawie kalibru, należy jednak podkreślić, że były to podziały czysto umowne. Według niemieckiej terminologia działa zaliczano do kategorii artylerii ciężkiej, jeżeli miały kaliber powyżej 200 mm (7,87 in), natomiast w przypadku Wielkiej Brytanii powyżej 8 cali (203 mm). Działa należące do tej kategorii omówiono w rozdziale dotyczącym opancerzeniu i artylerii ciężkiej. Zazwyczaj armaty tej kategorii stanowiły zazwyczaj uzbrojenie podstawowe (główne) najcięższych okrętów artyleryjskich - drednotów, predrednotów, monitorów i niektórych krążowników pancernych. W niektórych przypadkach, głównie w okresie przed oddaniem do służby pierwszego monokalibrowego pancernika HMS "DREADNOUGHT", działa o kalibrze powyżej 200 mm lub 8 cali stanowiły uzbrojenie budowanych zarówno w Niemczech jak i w Wielkiej Brytanii wczesnych pancerników, po zwodowaniu HMS "DREADNOUGHT" nazywanych nieoficjalnie predrednotami, jednak w ich przypadku stanowiły zarówno uzbrojenie główne, jak i dodatkowe (średnie). Przykładem takich okrętów są brytyjskie pancerniki typu "LORD NELSON", uzbrojone w 4 działa 305 mm (12 in)/45 Mk. X (2x2) jako uzbrojenie główne i w 10 dział 234 mm (9,2 in) Mk. XI (4x2, 2x1) jako uzbrojenie dodatkowe (średnie). 

Jeżeli chodzi o artylerię średnią to w Niemczech wliczano do tej kategorii działa o kalibrze od 105 mm do 200 mm (4,13 in -  7,87 in). W Wielkiej Brytanii do tej kategorii zaliczano armaty o kalibrach mieszczących się w zakresie od 4 do 8 cali (102 mm - 203 mm). Działa mieszczące się w tej kategorii stanowiły zazwyczaj uzbrojenie dodatkowe (średnie) na ciężkich okrętach artyleryjskich, lub uzbrojenie główne na mniejszych krążownikach (pancernopokładowych i lekkich) oraz na niszczycielach i torpedowcach. Działa o kalibrach mniejszych niż dolne granice kategorii artylerii średniej wliczano do kategorii artylerii lekkiej. Te działa znajdowały się zarówno na pokładach niemal każdej klasy okrętów wojennych obu krajów, pełniąc zazwyczaj funkcję uzbrojenia pomocniczego, lub głównego w przypadku niewielkich okrętów torpedowych i pomocniczych. W niniejszym podrozdziale postaramy się przybliżyć działa należące do tych kategorii, używane po obu stronach konfliktu, ograniczając się jednak wyłącznie do dział używanych w czasie bitwy jutlandzkiej. 


Aktualności

19.05.2020

Dodano karte opisową brytyjskich kanonierek kompozytowych typu "BANTERER".

07.05.2020

Dodano kartę opisową brytyjskich kanonierek kompozytowych typu "FORESTER".

29.04.2020

Dodano kartę opisową brytyjskiej, żelaznej kanonierki przybrzeżnej HMS "DRUDGE".

27.04.2020

Dodano kartę opisową brytyjskiej kanonierki przybrzeżnej HMS "HANDY".

23.04.2020

Dodano kartę opisowa brytyjskich kanonierek przybrzeżnych typu "BOUNCER".

22.04.2020

Dodano kartę opisową brytyjskich żelaznych kanonierek przybrzeżnych typu "MEDINA".

31.03.2020

Dodano nowe zdjęcia do galerii brytyjskiego krążownika pancernopokładowego HMS "BONAVENTURE". 

21.03.2020

Dodano nowe zdjęcia do galerii brytyjskich krążowników pancernopokładowych HMS "TRIBUNE" i HMS "ASTRAEA".

19.02.2020

Dodano nowe zdjęcia do galerii brytyjskich krążowników pancernopokładowych HMS "SYBILLE", HMS "TERPSICHORE" i HMS "THETIS".

18.02.2020

Dodano nowe zdjęcia do galerii brytyjskiego krążownika pancernopokładowego HMS "SPARTAN".

12.02.2020

Dodano karte opisową brytyjskich żelaznych kanonierkek przybrzeżnych typu "ANT". 

04.02.2020

Dodano karte opisową brytyjskiej żelaznej kanonierki przybrzeżnej HMS "PLUCKY".

03.02.2020

Dodano kartę opisową brytyjskiej kanonierki przybrzeżnej HMS "STAUNCH".

31.01.2020

Dodano kartę opisową brytyjskich, kompozytowych kanonierek śrubowych typu "ARIEL".

23.01.2020

Dodano kartę opisową brytyjskich kanonierek pancernych typu "VIXEN".

18.01.2020

dodano kartę opisową brytyjskich stalowych kanonierek artyleryjsko - torpedowych typu "CURLEW".

09.01.2020

Dodano kartę opisową brytyjskich kompozytowych kanonierek śrubowych typu "ALGERINE".

08.01.2020

Dodano nowe zdjęcia do galerii brytyjskich krążowników pancernopokładowych HMS "SCYLLA" i HMS "SIRIUS".

07.01.2020

Dodano kartę opisową brytyjskich kompozytowych kanonierek śrubowych typu "LINNET".

02.01.2020

Dodano kartę opisową brytyjskich kompozytowych kanonierek śrubowych typu "CONDOR".

31.12.2019

Dodano kartę opisową brytyjskich kompozytowych kanonierek śrubowych typu "BEACON" i "FROLIC".

29.12.2019

Dodano nowe zdjęcia do galerii brytyjskich krążowników pancernopokładowych HMS "SAPPHO" i HMS "RETRIBUTION".

28.12.2019

Dodano nowe zdjęcia do galerii brytyjskich krążowników pancernopokładowych HMS "PIQUE" i HMS "RAINBOW".